Etihad Stadium

Historia i budowa

Etihad Stadium powstał jako City of Manchester Stadium, główna arena Igrzysk Wspólnoty Narodów w 2002 roku. Stadion został otwarty 25 lipca 2002 roku i w pierwotnej konfiguracji był obiektem lekkoatletycznym o pojemności około 38 tysięcy widzów. Gościł ceremonie otwarcia i zamknięcia, konkurencje lekkoatletyczne, rugby sevens oraz wydarzenia związane z maratonem.

Od początku zakładano, że stadion po igrzyskach zostanie dostosowany do piłki nożnej. Po zakończeniu wydarzenia usunięto funkcję lekkoatletyczną, obniżono poziom płyty, przebudowano układ trybun i przygotowano obiekt do stałego użytkowania przez Manchester City. Klub przeniósł się na stadion latem 2003 roku po 80 latach gry na Maine Road.

Pierwsza piłkarska konfiguracja stadionu miała około 48 tysięcy miejsc. Dla Manchesteru City przeprowadzka oznaczała wejście w nowy etap organizacyjny: większy, nowocześniejszy obiekt, lepsze zaplecze komercyjne i przestrzeń do dalszego rozwoju. Dla miasta stadion stał się jednym z głównych elementów regeneracji East Manchester.

W 2011 roku, w ramach rozszerzonej współpracy Manchesteru City z Etihad Airways, stadion zmienił nazwę z City of Manchester Stadium na Etihad Stadium. Nazwa objęła również szerszy Etihad Campus, czyli kompleks stadionowy, treningowy, komercyjny i rekreacyjny we wschodniej części Manchesteru.

W najnowszym etapie rozwoju stadion został ponownie powiększony przez rozbudowę North Stand. Trybuna została przemianowana na The Pep Guardiola Stand, a klub podał, że dodanie ponad 7 tysięcy miejsc zwiększa pojemność stadionu do ponad 61 tysięcy widzów. Jednocześnie wokół obiektu rozwijane są funkcje całoroczne: muzeum, sklep, hotel, przestrzenie gastronomiczne i Medlock Square.

Architektura

Etihad Stadium ma nietypową historię architektoniczną, ponieważ nie powstał od razu jako stadion piłkarski. Pierwotnie był areną lekkoatletyczną zaprojektowaną na Igrzyska Wspólnoty Narodów 2002. Po igrzyskach stadion został przekształcony w obiekt futbolowy: bieżnia przestała pełnić główną funkcję, a trybuny zostały dostosowane do oglądania meczu piłkarskiego.

Współczesny stadion ma zamknięty układ trybun wokół boiska o standardowych wymiarach piłkarskich. Jego konstrukcja różni się od wielu starszych angielskich stadionów klubowych, ponieważ powstała w epoce dużych obiektów wielofunkcyjnych, a nie jako stopniowo rozbudowywany stadion z epoki tarasów stojących.

Ważną cechą obiektu jest jego położenie na Etihad Campus. Stadion nie funkcjonuje samotnie, lecz jako część większego układu sportowego i miejskiego, obejmującego między innymi City Football Academy, Joie Stadium, strefy dla kibiców, infrastrukturę transportową i przestrzenie komercyjne. To odróżnia go od stadionów osadzonych w ciasnej zabudowie historycznych dzielnic.

Największą współczesną zmianą architektoniczną jest rozbudowa North Stand. Nowa, większa trybuna za bramką dodała ponad 7 tysięcy miejsc i wprowadziła co najmniej 3 tysiące miejsc typu rail seating. Projekt obejmuje również bary, strefy hospitality, nowy układ komunikacji i przestrzeń stadionową połączoną z Medlock Square.

W odróżnieniu od stadionów, które mają jedną stabilną liczbę pojemności po zakończeniu przebudowy, aktualna pojemność Etihad Stadium wymaga ostrożnego zapisu. Klub komunikuje wartość jako ponad 61 tysięcy miejsc, ale nie podaje jednej dokładnej liczby w głównych materiałach dotyczących otwarcia The Pep Guardiola Stand. Z tego powodu pole dr_sc_capacity pozostaje puste.

Atmosfera i kibice

Atmosfera Etihad Stadium jest mocno związana z transformacją Manchesteru City po przeprowadzce z Maine Road. Dla starszych kibiców zmiana stadionu oznaczała utratę miejsca o silnym historycznym charakterze, ale nowy obiekt stopniowo przejął rolę sceny najważniejszych momentów współczesnej historii klubu.

Najbardziej rozpoznawalnym wydarzeniem kibicowskim na Etihad pozostaje finał sezonu Premier League 2011/12 i mecz z Queens Park Rangers. Gol Sergio Agüero w doliczonym czasie gry dał City pierwsze mistrzostwo Anglii od 44 lat i stał się jednym z najważniejszych momentów w historii stadionu oraz całej Premier League.

Charakter stadionu zmieniał się razem z rozwojem klubu. W pierwszych latach Etihad był większym, nowoczesnym następcą Maine Road; później stał się miejscem dominacji Manchesteru City w Premier League, meczów Ligi Mistrzów, rekordów punktowych i kolejnych tytułów. Kibicowska pamięć stadionu jest więc młodsza niż w przypadku Anfield czy Old Trafford, ale bardzo silnie związana z okresem największych sukcesów klubu.

Rozbudowa North Stand ma także znaczenie atmosferyczne. Klub wskazuje, że nowe miejsca za bramką, w tym strefy rail seating, mają zwiększyć udział kibiców aktywnie wspierających drużynę. Nazwanie trybuny The Pep Guardiola Stand łączy nową architekturę z dekadą sukcesów trenera, który znacząco ukształtował nowoczesną tożsamość Manchesteru City.

Etihad Stadium działa również jako przestrzeń miejska. W dni meczowe ruch kibiców obejmuje nie tylko trybuny, ale cały Etihad Campus: dojścia od stacji tramwajowej, strefy spotkań, punkty gastronomiczne i przestrzenie wokół stadionu. Dzięki temu atmosfera nie ogranicza się do samego meczu, lecz obejmuje całą organizację wydarzenia.

Wielkie mecze i wydarzenia

Pierwszym wielkim wydarzeniem stadionu były Igrzyska Wspólnoty Narodów 2002. City of Manchester Stadium był główną areną imprezy, gościł ceremonie otwarcia i zamknięcia oraz konkurencje lekkoatletyczne. To wydarzenie wyjaśnia, dlaczego stadion powstał w takiej lokalizacji i dlaczego od początku był częścią projektu regeneracji East Manchester.

W piłce klubowej jednym z najważniejszych wydarzeń był finał Pucharu UEFA 2008, rozegrany jeszcze pod nazwą City of Manchester Stadium. Zenit Petersburg pokonał Rangers 2:0, a mecz zakończył ostatnią edycję rozgrywek przed późniejszym przekształceniem ich w Ligę Europy UEFA.

Najbardziej symboliczny mecz Manchesteru City na Etihad Stadium odbył się 13 maja 2012 roku. City pokonało Queens Park Rangers 3:2, a gol Sergio Agüero w doliczonym czasie gry zapewnił klubowi mistrzostwo Anglii. Spotkanie przeszło do historii jako jeden z najbardziej dramatycznych finałów sezonu w Premier League.

17 maja 2023 roku Etihad Stadium było sceną jednego z najważniejszych europejskich wieczorów Manchesteru City. Zespół Pepa Guardioli pokonał Real Madryt 4:0 w rewanżowym półfinale Ligi Mistrzów UEFA i awansował do finału, który później wygrał z Interem Mediolan. Mecz był kluczowym etapem sezonu zakończonego potrójną koroną.

Stadion gościł także wydarzenia spoza piłki klubowej. W 2015 roku odbył się tu mecz Rugby World Cup Anglia – Urugwaj, a w 2028 roku stadion ma być jedną z aren UEFA EURO 2028 pod turniejową nazwą City of Manchester Stadium. W profilu aktualnym należy jednak odróżniać wydarzenia potwierdzone historycznie od wydarzeń planowanych.

Rekordy frekwencji

Historyczny rekord frekwencji Manchesteru City jako klubu wynosi 84 569 widzów i pochodzi z meczu ze Stoke City rozegranego 3 marca 1934 roku na Maine Road. Nie jest to rekord Etihad Stadium, ale ważny punkt odniesienia, ponieważ klub sam wskazuje tę wartość jako najwyższą frekwencję domową w swojej historii.

Dla Etihad Stadium rekordy frekwencji zmieniały się wraz z przebudowami. Po rozbudowie South Stand w 2015 roku klub notował kolejne rekordowe frekwencje stadionowe, a jednym z najczęściej przywoływanych wyników sprzed najnowszej rozbudowy jest 55 097 widzów podczas meczu z West Ham United w maju 2024 roku, gdy City zapewniło sobie czwarte z rzędu mistrzostwo Anglii.

W 2026 roku klub zapowiedział, że po otwarciu powiększonej North Stand stadion pobije dotychczasowy rekord meczowy. Manchester City komunikował, że rozbudowana trybuna doda ponad 7 tysięcy miejsc i podniesie pojemność do ponad 61 tysięcy. Ponieważ klub nie podał jednej dokładnej liczby oficjalnej frekwencji w głównym komunikacie po otwarciu, w tym profilu nie wpisano dokładnego rekordu stadionu jako liczby końcowej.

Rekordy frekwencji Etihad Stadium należy czytać w kontekście konfiguracji stadionu. Obiekt zaczynał jako arena lekkoatletyczna, później miał około 48 tysięcy miejsc po konwersji piłkarskiej, następnie przekroczył 55 tysięcy po rozbudowie South Stand, a po otwarciu The Pep Guardiola Stand osiągnął poziom ponad 61 tysięcy miejsc.

Przebudowy

Pierwsza zasadnicza przebudowa Etihad Stadium nastąpiła bezpośrednio po Igrzyskach Wspólnoty Narodów 2002. Stadion został przekształcony z areny lekkoatletycznej w stadion piłkarski: obniżono płytę, zmieniono relację trybun do boiska i przygotowano obiekt do stałej gry Manchesteru City od sezonu 2003/04.

Kolejny ważny etap rozwoju dotyczył South Stand. Manchester City prowadził rozbudowę, która przed sezonem 2015/16 zwiększyła pojemność stadionu do ponad 55 tysięcy miejsc. Ten projekt odpowiadał na rosnący popyt na bilety i ambicję zwiększenia skali stadionu w okresie szybkiego rozwoju klubu.

W 2023 roku klub złożył i rozwijał projekt rozbudowy North Stand oraz całego otoczenia stadionu. Plan obejmował większą trybunę za bramką, nowe miejsca ogólnodostępne, sky bar, doświadczenie roof walk, hotel, muzeum, sklep klubowy, strefy gastronomiczne i przestrzeń dla kibiców. Był to projekt stadionowy, ale także miejski i komercyjny.

W 2025 i 2026 roku prace weszły w fazę uruchamiania nowych przestrzeni. Klub informował o montażu dachu, nowym ekranie, testach operacyjnych i etapowym otwieraniu dodatkowych miejsc. Publiczne testy rozbudowanej części North Stand miały umożliwić sprawdzenie bezpieczeństwa, komunikacji i organizacji widowni przed pełnym użyciem.

W 2026 roku North Stand otrzymała nazwę The Pep Guardiola Stand. Rozbudowa dodała ponad 7 tysięcy miejsc, zwiększając pojemność stadionu do ponad 61 tysięcy. Część funkcji towarzyszących, w tym hotel, przestrzenie publiczne i elementy Medlock Square, zaplanowano do pełnego uruchomienia później w 2026 roku.