PPDA

Definicja

PPDA, czyli Passes Per Defensive Action, to wskaźnik intensywności pressingu obliczany jako liczba podań przeciwnika podzielona przez liczbę akcji defensywnych analizowanego zespołu w określonej części boiska. Im niższa wartość PPDA, tym mniej podań rywal wykonuje na jedną odnotowaną akcję obronną.

Klasyczna formuła PPDA porównuje podania wykonywane przez przeciwnika z działaniami obronnymi zespołu znajdującego się bez piłki. W pierwotnej metodologii uwzględniano w mianowniku odbiory, przechwyty, nieudane próby odbioru oraz faule. Wynik nie jest liczbą wszystkich pressingów, lecz ilorazem dwóch grup zdarzeń zarejestrowanych w tej samej strefie.

Najczęściej analizuje się około 60 procent boiska położonego najbliżej bramki przeciwnika. Z perspektywy zespołu wykonującego pressing jest to jego ofensywne trzy piąte boiska. Z perspektywy drużyny rozgrywającej piłkę obszar obejmuje jej własne trzy piąte pola gry, czyli strefy, w których zwykle odbywa się budowanie akcji.

Podstawową interpretację można zapisać następująco: niskie PPDA oznacza, że zespół podejmuje akcję defensywną po stosunkowo niewielkiej liczbie podań rywala. Wysokie PPDA wskazuje, że przeciwnik może wymienić więcej podań przed odnotowaniem odbioru, przechwytu, pojedynku lub faulu. Nie należy jednak automatycznie utożsamiać niskiego wyniku z dobrym pressingiem, a wysokiego ze złą grą obronną.

PPDA opisuje częstotliwość lub intensywność podejmowania działań, ale nie mierzy bezpośrednio ich powodzenia. Zespół może agresywnie wychodzić do przeciwników i notować niskie PPDA, a mimo to być regularnie omijany. Inna drużyna może celowo bronić w bloku średnim, pozwalać rywalowi na podania w bezpiecznych strefach i osiągać wysoki wynik bez utraty kontroli nad meczem.

Wskaźnik nie rejestruje pełnego procesu pressingu. Presja może wymusić niedokładne podanie, zagranie do tyłu lub wybicie piłki bez pojawienia się zdarzenia zaliczanego do mianownika. PPDA nie pokazuje też kierunku doskoku, zamykanych linii podań, kompaktowości zespołu, liczby zawodników uczestniczących w nacisku ani przestrzeni pozostawionej za pierwszą linią pressingu.

Na wynik wpływają również posiadanie piłki, dominacja terytorialna, wynik meczu, jakość przeciwnika i jego sposób budowania akcji. Drużyna długo utrzymująca grę na połowie rywala może wykonywać wiele akcji defensywnych wysoko po stratach, nawet jeżeli nie stosuje ciągłego, klasycznego pressingu. Z kolei przeciwnik grający częściej długimi podaniami dostarcza mniej sekwencji podań uwzględnianych przez PPDA.

Dokładna metodologia zależy od dostawcy danych. Wyscout uwzględnia między innymi faule, przechwyty, wygrane pojedynki defensywne i wślizgi, natomiast pierwotna wersja oparta na danych Opta obejmowała odbiory, przechwyty, nieudane próby odbioru i faule. Różnić się może również granica analizowanej strefy oraz sposób kwalifikowania podań, dlatego wyników z różnych baz nie należy zestawiać bez sprawdzenia definicji.

Skrót PPDA jest najczęściej rozwijany jako Passes Per Defensive Action. W publikacjach można spotkać także formy Passes Allowed Per Defensive Action oraz Opposition Passes Per Defensive Action. Wszystkie opisują tę samą podstawową ideę: liczbę podań przeciwnika przypadającą na jedną akcję obronną.

Współczesną publiczną metodologię PPDA opracował i spopularyzował analityk Colin Trainor. Jej szczegółowy opis został opublikowany 30 lipca 2014 roku w serwisie StatsBomb. Trainor szukał prostego sposobu ilościowego przedstawienia intensywności wysokiego pressingu na podstawie danych zdarzeniowych Opta.

Autor przyjął granicę oznaczoną w danych współrzędną x większą niż 40. Obejmowała ona ofensywne 60 procent boiska zespołu broniącego. W tej strefie porównywano wszystkie podania przeciwnika z odbiorami, przechwytami, nieudanymi próbami odbioru oraz faulami analizowanej drużyny.

PPDA szybko weszło do publicznej analityki, raportów medialnych oraz pracy klubowych działów danych. Zaczęli wykorzystywać je dostawcy danych, organizatorzy rozgrywek i publikacje taktyczne. UEFA stosuje między innymi rozwinięcie Opposition Passes Per Defensive Action, a Premier League opisuje wskaźnik jako próbę ilościowego ujęcia pressingu.

Rozwój dokładniejszych danych o presji i położeniu zawodników ujawnił ograniczenia PPDA. Tracking pozwala obecnie mierzyć odległość obrońcy od piłki, czas doskoku, ruch całej formacji oraz rzeczywiste zdarzenia pressingowe. PPDA nadal pozostaje użytecznym, łatwym do obliczenia wskaźnikiem zespołowym, lecz coraz częściej łączy się je z wysokością odbiorów, field tilt, odzyskaniami w wysokich strefach i analizą wideo.

Przykłady

Wyscout przedstawia obliczenie na podstawie meczu Liverpool – Manchester United z 20 października 2019 roku. Manchester United wykonał 207 podań w swojej dolnej części boiska, a Liverpool zanotował w analizowanej strefie 40 uwzględnianych działań defensywnych. Podzielenie 207 przez 40 dało Liverpoolowi PPDA na poziomie 5,2.

W tym samym spotkaniu Liverpool wykonał w odpowiedniej strefie 404 podania. Manchester United zanotował tam 23 działania defensywne, co dało PPDA wynoszące 17,6. Różnica wskazywała, że Liverpool znacznie częściej podejmował działania przeciwko budowaniu akcji przeciwnika. Sam wynik nie przesądza jednak, czy wszystkie te działania były skuteczne.

UEFA wykorzystała PPDA do porównania zespołów w fazie grupowej Ligi Mistrzów 2021/22. Ajax osiągnął wartość 7,52, a Liverpool 7,74. Były to jedne z najniższych wyników w stawce i wspierały obserwacje ekspertów dotyczące intensywnego, wysoko organizowanego pressingu obu drużyn.

Odmienny przykład pochodzi z meczu Paris – Chelsea w Lidze Mistrzyń UEFA. Paris pozwalał zawodniczkom Chelsea na średnio 27,7 podania między kolejnymi działaniami defensywnymi uwzględnianymi przez PPDA. Wysoka wartość była zgodna z obrazem głębiej ustawionej obrony, która pozostawiała środkowym obrończyniom Chelsea dużo czasu podczas budowania akcji.

Powiązane

• Passes Per Defensive Action
• Passes Allowed Per Defensive Action
• Opposition Passes Per Defensive Action
• pressing
• wysoki pressing
• intensywność pressingu
• akcja defensywna
• odbiór
• przechwyt
• pojedynek defensywny
• skok pressingowy
• bodziec pressingowy
• kontrpressing
• field tilt
• wysoki odbiór
• wysokość bloku
• blok średni
• blok niski
• budowanie akcji
• dane zdarzeniowe
• dane trackingowe
• Jak obliczać i interpretować PPDA
• PPDA a skuteczność pressingu — dlaczego to nie jest to samo
• Najważniejsze ograniczenia wskaźnika PPDA
• Jak porównywać pressing zespołów z różnych lig
• PPDA, field tilt i wysokie odbiory w analizie zespołu
• Wpływ posiadania piłki i wyniku meczu na PPDA
• Wysoki pressing a obrona w bloku średnim
• Jak dane trackingowe mierzą nacisk dokładniej niż PPDA
• Różnice między metodologiami StatsBomb, Wyscout i innych dostawców
• Analiza pressingu na podstawie danych i obrazu meczu
• Colin Trainor
• Jürgen Klopp
• Pep Guardiola
• Mauricio Pochettino
• Diego Simeone
• Maurizio Sarri
• Matthias Jaissle
• Liverpool – Manchester United, 20 października 2019 roku
• Ajax w Lidze Mistrzów UEFA 2021/22
• Liverpool w Lidze Mistrzów UEFA 2021/22
• Salzburg w Lidze Mistrzów UEFA 2021/22
• Paris – Chelsea w Lidze Mistrzyń UEFA
• Southampton Mauricia Pochettina w sezonie 2012/13