EPTS

Definicja

EPTS to skrót od Electronic Performance and Tracking Systems, czyli elektronicznych systemów rejestrujących i analizujących dane o ruchu oraz wydolności fizycznej i fizjologicznej zawodnika. Do EPTS zalicza się między innymi urządzenia noszone przez piłkarzy, lokalne systemy pozycjonowania i śledzenie optyczne wykorzystujące kamery.

EPTS jest zbiorczą nazwą technologii służących do monitorowania zawodników podczas treningów i meczów. System może rejestrować pozycję na boisku, przebyty dystans, prędkość, zmiany tempa i kierunku ruchu, a w zależności od zastosowanych czujników również przyspieszenia, obciążenia mechaniczne lub tętno. Część rozwiązań śledzi także piłkę.

Jedną z grup są urządzenia wykorzystujące GPS lub szerzej GNSS. Zawodnik nosi niewielki moduł, zazwyczaj umieszczony w specjalnej kieszeni stroju treningowego albo kamizelki. Urządzenie określa położenie na podstawie sygnałów satelitarnych i może łączyć je z danymi akcelerometru, żyroskopu lub innych czujników.

Drugą grupę stanowią lokalne systemy pozycjonowania, określane skrótem LPS. Zamiast satelitów wykorzystują infrastrukturę zainstalowaną wokół boiska lub w obiekcie. Rozwiązanie może umożliwiać dużą częstotliwość pomiarów i pracę w czasie rzeczywistym, ale wymaga przygotowania konkretnego miejsca treningu albo rozgrywania meczu.

Trzecią grupą są optyczne systemy śledzenia, określane jako OTS. Kamery rejestrują położenie zawodników i piłki bez konieczności zakładania urządzeń przez wszystkich uczestników. System musi jednak prawidłowo rozpoznawać obiekty także wtedy, gdy zawodnicy zasłaniają się wzajemnie, zmieniają pozycje lub znajdują się w zatłoczonej części boiska.

EPTS może wspierać planowanie obciążeń, analizę intensywności, ocenę rozmieszczenia zespołu i porównywanie zachowań w kolejnych fragmentach meczu. Dane pozycyjne można łączyć z obrazem wideo oraz zdarzeniami, takimi jak podania, odbiory i strzały. Pozwala to analizować nie tylko, ile zawodnik przebiegł, lecz także gdzie i w jakim kontekście wykonywał określone działania.

Same dane EPTS nie są automatyczną oceną formy, jakości gry ani ryzyka kontuzji. Wynik zależy od dokładności urządzenia, miejsca użycia, częstotliwości próbkowania, sposobu przetwarzania oraz przyjętych definicji. Przykładowo granice sprintu mogą różnić się między klubami, federacjami i dostawcami systemów, dlatego wartości z dwóch platform nie zawsze są bezpośrednio porównywalne.

EPTS nie jest synonimem GPS. GPS lub GNSS jest tylko jednym ze sposobów pozyskiwania danych. EPTS nie należy również utożsamiać z VAR, technologią goal-line ani półautomatycznym systemem wykrywania spalonego. Technologie te mogą korzystać z podobnych metod śledzenia, ale mają inne cele, procedury zatwierdzania i znaczenie dla prowadzenia meczu.

Skrót EPTS pochodzi od angielskiej nazwy Electronic Performance and Tracking Systems. W oficjalnym słowniku IFAB termin opisuje system rejestrujący i analizujący dane o fizycznej oraz fizjologicznej wydajności zawodnika. FIFA używa tego określenia szerzej w odniesieniu do technologii noszonych, kamer oraz systemów pozycjonowania.

Nie udało się wskazać jednej osoby, która stworzyła nazwę EPTS. Termin rozwijał się wraz z upowszechnianiem elektronicznego monitoringu zawodników, systemów satelitarnych, kamer śledzących i analizy wydajności w futbolu profesjonalnym.

W 2015 roku IFAB zleciło FIFA opracowanie globalnych standardów dla EPTS. Program jakości FIFA dla urządzeń noszonych uruchomiono w 2017 roku. Pierwszym celem było sprawdzenie, czy urządzenia mocowane do ciała zawodnika nie stwarzają zagrożenia podczas gry.

W 2019 roku program rozszerzono o testy wydajności systemów noszonych i optycznych. Ocena zaczęła obejmować dokładność danych dotyczących pozycji oraz prędkości. W 2023 roku, po dodatkowej walidacji w FIFA Innovation Programme i akceptacji IFAB, do programu dopuszczono także określone urządzenia noszone na kończynach dolnych.

W kwietniu 2026 roku FIFA opublikowała pierwszą wersję standardowego formatu przekazywania danych EPTS. Celem rozwiązania jest ułatwienie porównywania i wymiany danych pochodzących od różnych dostawców bez konieczności tworzenia osobnego interfejsu dla każdego systemu.

Przykłady

Najbardziej rozpoznawalnym przykładem EPTS jest moduł noszony przez zawodnika w kieszeni znajdującej się na górnej części pleców. Urządzenie GNSS może rejestrować przebyty dystans, położenie, prędkość i przyspieszenia. Po treningu sztab porównuje obciążenie poszczególnych piłkarzy z planem jednostki oraz wcześniejszymi pomiarami.

W stadionowym systemie optycznym kamery obserwują wszystkich zawodników oraz piłkę. Podczas mistrzostw świata kobiet w 2019 roku FIFA udostępniała zespołom dane pozycyjne z kamer wraz z wybranymi obrazami wideo. Analitycy pracujący na stanowiskach na trybunie mogli komunikować się ze sztabem znajdującym się przy boisku.

Lokalny system pozycjonowania może być wykorzystywany w ośrodku treningowym posiadającym odpowiednią infrastrukturę. Anteny rozmieszczone wokół boiska odbierają sygnały z urządzeń zawodników, umożliwiając śledzenie ich ruchu bez opierania pomiaru na widoczności satelitów.

EPTS może działać również w czasie rzeczywistym. Informacje o położeniu zawodników, ich prędkości i przemieszczaniu zespołu mogą docierać do analityków w trakcie spotkania. Jeżeli dane są przekazywane do strefy technicznej podczas oficjalnego meczu, organizator odpowiada za ich rzetelność i dokładność zgodnie z wymaganiami IFAB.

Powiązane

• Electronic Performance and Tracking Systems
• GPS
• GNSS
• lokalny system pozycjonowania
• LPS
• optyczny system śledzenia
• OTS
• tracking zawodników
• tracking piłki
• dane pozycyjne
• akcelerometr
• żyroskop
• monitorowanie tętna
• obciążenie zewnętrzne
• obciążenie wewnętrzne
• analiza wydajności
• FIFA Basic
• FIFA Quality
• International Match Standard
• analiza w czasie rzeczywistym
• Jak działają systemy EPTS w piłce nożnej
• GPS, LPS i tracking optyczny — porównanie technologii
• Jak mierzyć obciążenie zawodnika podczas treningu
• Dane pozycyjne w analizie taktycznej
• Różnica między obciążeniem zewnętrznym i wewnętrznym
• Jak oceniać dokładność danych trackingowych
• EPTS a VAR, goal-line technology i technologia spalonego
• Bezpieczeństwo urządzeń noszonych podczas meczu
• Zastosowanie danych na żywo w pracy sztabu
• Standaryzacja danych piłkarskich między dostawcami
• analityk wydajności
• trener przygotowania motorycznego
• trener główny
• lekarz zespołu
• fizjoterapeuta
• analityk taktyczny
• zawodnik monitorowany przez system
• mecze FIFA Women’s World Cup France 2019
• oficjalne mecze rozgrywane z dopuszczonymi urządzeniami noszonymi
• treningi zespołowe monitorowane przez urządzenia GNSS
• mecze analizowane przez stadionowe systemy optyczne
• ośrodki treningowe wykorzystujące lokalne systemy pozycjonowania