Jarred Gillett

Wczesne lata i droga do sędziowania

Jarred Gillett urodził się 1 listopada 1986 roku w Gold Coast w australijskim stanie Queensland. Z piłką nożną był związany jako młody zawodnik Mudgeeraba Soccer Club. Jego ojciec prowadził drużynę i skierował wszystkich jej piłkarzy na kurs sędziowski. Gillett rozpoczął w ten sposób sędziowanie w wieku 12 lat.

Pierwsze etapy kariery przechodził w lokalnych strukturach Queensland. Dostępne źródła instytucjonalne nie podają pełnej chronologii jego awansów przed wejściem do A-League, dlatego nie można bezpiecznie wskazać jednego roku jako początku regularnej pracy w futbolu seniorskim.

Równolegle rozwijał karierę naukową. Pracował jako specjalista nauk o ruchu człowieka w laboratorium chodu Queensland Children’s Hospital. W 2018 roku uzyskał doktorat z biomechaniki na University of Queensland. Jego badania dotyczyły między innymi treningu siłowego, funkcjonowania mięśni i chodu osób z mózgowym porażeniem dziecięcym.

W 2019 roku przeprowadził się do Anglii po przyjęciu stanowiska badacza podoktorskiego na Liverpool John Moores University, realizowanego we współpracy z Alder Hey Children’s Hospital. Przeprowadzka umożliwiła mu jednocześnie kontynuowanie kariery sędziowskiej w strukturach PGMOL.

Kariera w rozgrywkach krajowych

Jarred Gillett zadebiutował w A-League 19 września 2010 roku w meczu Gold Coast United – Central Coast Mariners. W krótkim czasie stał się jednym z regularnie wyznaczanych arbitrów australijskiej najwyższej klasy.

22 kwietnia 2012 roku prowadził finał A-League Brisbane Roar – Perth Glory. Miał 25 lat i został wówczas najmłodszym sędzią głównym finału tych rozgrywek. Do końca australijskiego etapu kariery otrzymał jeszcze cztery takie nominacje: w latach 2015, 2016, 2017 i 2018.

Gillett pięciokrotnie zdobywał tytuł A-League Referee of the Year: w sezonach 2011/12 oraz 2014/15–2017/18. Nominacje te pokrywały się z pięcioma finałami, które prowadził. W 2015 roku został także jednym z pierwszych pełnoetatowych zawodowych sędziów australijskiej ligi.

5 maja 2018 roku prowadził finał A-League Newcastle Jets – Melbourne Victory. Była to jego piąta i czwarta z rzędu nominacja do najważniejszego meczu sezonu. W tym samym roku był sędzią głównym finału FFA Cup pomiędzy Adelaide United a Sydney FC.

Ostatni mecz A-League poprowadził 8 marca 2019 roku: Brisbane Roar – Western Sydney Wanderers. Football Australia podaje, że australijski etap jego kariery obejmował 159 spotkań A-League w latach 2010–2019. W pożegnalnym meczu Gillett został wyposażony w mikrofon, dzięki czemu opublikowany materiał pokazywał jego rozmowy z zawodnikami, asystentami i zespołem VAR.

Po przenosinach do Anglii został włączony do Select Group 2 na sezon 2019/20. Prowadził mecze Championship, League One, League Two, FA Cup i EFL Cup. Jeszcze przed awansem do Premier League pracował w niej jako czwarty sędzia i VAR.

W sezonie 2020/21 prowadził pierwszy mecz półfinału baraży Championship Brentford – AFC Bournemouth. W czerwcu 2021 roku PGMOL awansowała go do Select Group 1 razem z Michaelem Salisburym, Tonym Harringtonem i Johnem Brooksem.

25 września 2021 roku Gillett poprowadził spotkanie Watford – Newcastle United. Został pierwszym zagranicznym arbitrem głównym w historii Premier League i pierwszym Australijczykiem prowadzącym mecz tych rozgrywek.

10 sierpnia 2024 roku prowadził FA Community Shield pomiędzy Manchesterem City a Manchesterem United. Pierwotnie miał pełnić funkcję czwartego sędziego, ale zastąpił kontuzjowanego Johna Brooksa. W obsadzie Gilletta zastąpił wówczas Sam Barrott.

W 2025 roku Gillett był głównym VAR finału FA Cup Crystal Palace – Manchester City. Sędzią boiskowym był Stuart Attwell. 26 kwietnia 2026 roku Gillett poprowadził jako sędzia główny półfinał FA Cup Chelsea – Leeds United na Wembley.

Oficjalne nominacje z końcowej części sezonu 2025/26 potwierdzają jego aktywność zarówno na boisku, jak i w centrum VAR. Na dzień aktualizacji profilu nie ogłoszono zakończenia jego kariery.

Kariera międzynarodowa

Jarred Gillett otrzymał odznakę sędziego międzynarodowego FIFA jako reprezentant Australii w 2013 roku. Pierwszy potwierdzony seniorski mecz reprezentacyjny poprowadził 6 września 2013 roku, gdy Japonia zmierzyła się z Gwatemalą w Osace.

W latach 2014–2019 należał do AFC Elite Referee Panel. Prowadził mecze AFC Champions League, AFC Cup oraz azjatyckich i oceanicznych eliminacji mistrzostw świata. W 2014 roku był sędzią głównym finału AFC President’s Cup, a podczas AFC U-19 Championship 2016 otrzymał nominację na półfinał.

Uczestniczył także w programach wymiany i prowadził spotkania J1 League, Indian Super League, Chinese Super League oraz Saudi Pro League. Nominacje te miały charakter meczowy lub szkoleniowy, zależnie od programu, i nie powinny być łączone w jeden bilans bez rozróżnienia organizatora.

Football Australia określa australijski okres jego obecności na liście FIFA jako lata 2013–2019. Po przeprowadzce Gillett rozpoczął pracę w systemie angielskim, a aktualny profil FIFA przypisuje go do The Football Association.

Listy FIFA na lata 2025 i 2026 wymieniają Gilletta w dwóch kategoriach: Referees oraz Video Match Officials. Pełna chronologia ponownego wpisania go pod federacją angielską nie została potwierdzona w jednym źródle, dlatego pole meta z zakresem lat pozostawiono puste.

Podczas UEFA Women’s EURO 2025 Gillett pracował jako VAR. Potwierdzoną nominacją był mecz grupowy Polska – Szwecja, w którym sędzią główną była Maria Sole Ferrieri Caputi.

W rozgrywkach klubowych UEFA pełnił przede wszystkim funkcje VAR i AVAR. W sezonie 2025/26 pracował między innymi jako VAR przy spotkaniach UEFA Champions League Sporting CP – Paris Saint-Germain, Ajax – Olympiacos i Real Madryt – Bayern Monachium oraz meczu UEFA Europa League Roma – Stuttgart.

Na początku 2026 roku został wyznaczony jako asystent VAR finału FIFA Intercontinental Cup. W kwietniu 2026 roku znalazł się w panelu sędziów wideo FIFA World Cup 2026. Była to jego pierwsza nominacja do seniorskich mistrzostw świata.

Gillett został zgłoszony na mundial przez angielskie struktury sędziowskie i figurował jako Video Match Official reprezentujący The Football Association. Jego australijska narodowość i wcześniejsza kariera w AFC pozostają odrębne od federacji reprezentowanej na aktualnej liście FIFA.

Styl sędziowania i zarządzanie meczem

Nie istnieje oficjalna klasyfikacja określająca Jarreda Gilletta jako sędziego szczególnie surowego, pobłażliwego lub stosującego jeden stały próg kar indywidualnych. Liczba kartek z baz o różnym zakresie nie powinna być traktowana jako samodzielny dowód jego stylu.

Przed dołączeniem Gilletta do angielskiego systemu PGMOL zwracała uwagę na jego zarządzanie zawodnikami, rozumienie gry oraz szacunek, jakim cieszył się w australijskiej lidze. Charakterystykę tę potwierdza materiał z jego ostatniego meczu A-League, w którym rejestrowano komunikację arbitra.

Nagranie pokazywało, że wyjaśniał zawodnikom decyzje krótkimi, konkretnymi komunikatami, utrzymywał kontakt z asystentami i informował piłkarzy o przebiegu kontroli wideo. Materiał dotyczył jednak jednego spotkania i nie powinien być przedstawiany jako pełny obraz każdego etapu jego kariery.

Gillett ma doświadczenie po obu stronach systemu VAR. Jako sędzia boiskowy może otrzymać rekomendację on-field review, natomiast jako VAR odpowiada za ocenę potencjalnego oczywistego błędu i przekazanie informacji arbitrowi głównemu.

W meczu Chelsea – Aston Villa we wrześniu 2023 roku początkowo ukarał Malo Gusto żółtą kartką. Po interwencji VAR obejrzał zdarzenie przy monitorze i zmienił decyzję na czerwoną kartkę za poważny rażący faul. Howard Webb ocenił ostateczny werdykt jako prawidłowy.

W spotkaniu Arsenal – AFC Bournemouth w październiku 2024 roku Gillett pracował jako VAR. Uznał, że przewinienie Williama Saliby pozbawiło Evanilsona oczywistej szansy na zdobycie bramki, i zalecił Robertowi Jonesowi on-field review. Po analizie sędzia zmienił żółtą kartkę na czerwoną.

Podczas meczu Tottenham Hotspur – Arsenal w kwietniu 2024 roku, również jako VAR, Gillett rozpoznał przewinienie Declana Rice’a na Benie Daviesie, którego sędzia boiskowy Michael Oliver nie zauważył. Rekomendacja przeglądu doprowadziła do przyznania Tottenhamowi rzutu karnego.

Jako sędzia główny podejmował także decyzje utrzymywane po kontroli VAR. W meczu Newcastle United – Manchester City we wrześniu 2024 roku przyznał rzut karny po kontakcie Edersona z Anthonym Gordonem. Oficjalna analiza PGMOL określiła zdarzenie jako decyzję należącą do dopuszczalnego zakresu oceny arbitra.

Przykłady pokazują pracę Gilletta z technologią i zdolność do zmiany decyzji po otrzymaniu nowych ujęć. Nie są jednak podstawą do przyjęcia, że jego prowadzenie wszystkich spotkań opiera się na częstych interwencjach VAR.

Najważniejsze mecze i turnieje

• 2012-04-22, Brisbane Roar – Perth Glory, finał A-League: sędzia główny. Gillett został najmłodszym arbitrem prowadzącym finał tych rozgrywek.
• 2013-09-06, Japonia – Gwatemala, mecz reprezentacyjny: sędzia główny. Pierwsze potwierdzone seniorskie spotkanie międzynarodowe po otrzymaniu odznaki FIFA.
• 2014, finał AFC President’s Cup: sędzia główny. Jedna z pierwszych ważnych nominacji w rozgrywkach azjatyckich.
• 2018-05-05, Newcastle Jets – Melbourne Victory, finał A-League: sędzia główny. Piąty finał A-League w jego karierze i czwarty z rzędu.
• 2018, Adelaide United – Sydney FC, finał FFA Cup: sędzia główny. Najważniejsza nominacja w australijskich krajowych rozgrywkach pucharowych.
• 2021-05, Brentford – AFC Bournemouth, półfinał baraży Championship: sędzia główny. Ważna nominacja przed awansem do Select Group 1.
• 2021-09-25, Watford – Newcastle United, Premier League: sędzia główny. Pierwszy mecz najwyższej ligi angielskiej prowadzony przez zagranicznego arbitra.
• 2024-08-10, Manchester City – Manchester United, FA Community Shield: sędzia główny. Gillett zastąpił przed spotkaniem kontuzjowanego Johna Brooksa.
• 2025-05-17, Crystal Palace – Manchester City, finał FA Cup: sędzia VAR. Spotkanie prowadził Stuart Attwell.
• 2025-07-08, Polska – Szwecja, UEFA Women’s EURO: sędzia VAR. Sędzią główną była Maria Sole Ferrieri Caputi.
• 2026-04-26, Chelsea – Leeds United, półfinał FA Cup: sędzia główny. Jedna z najważniejszych nominacji boiskowych po przenosinach do Anglii.
• 2026, FIFA World Cup: Video Match Official. Pierwszy udział Gilletta w seniorskich mistrzostwach świata.

Sędziowanie z wykorzystaniem VAR

Jarred Gillett ma doświadczenie z systemem VAR sięgające jego pierwszego okresu pracy w Australii. W 2017 roku został członkiem inauguracyjnego panelu sędziów wideo A-League. Był jednym z arbitrów przygotowywanych do pracy z technologią podczas jej wprowadzania do krajowych rozgrywek.

Po przenosinach do Anglii rozpoczął pracę jako VAR w Premier League jeszcze przed awansem do Select Group 1. Pierwszą potwierdzoną nominację w tej roli otrzymał w sierpniu 2019 roku na mecz Watford – West Ham United.

Gillett pracuje jako główny VAR, AVAR oraz support VAR. Funkcje te mają różny zakres. VAR ocenia potencjalne błędy w kategoriach objętych protokołem, AVAR wspiera analizę i monitoruje przebieg gry, a support VAR stanowi dodatkowe zabezpieczenie proceduralne w rozbudowanych obsadach.

W finale FA Cup 2025 odpowiadał za główną obsługę VAR. Stuart Attwell pozostawał sędzią boiskowym i podejmował ostateczne decyzje. Michael Salisbury był support VAR, a Darren Cann pełnił funkcję AVAR.

W rozgrywkach UEFA Gillett był wyznaczany do pracy z zespołami sędziowskimi z różnych państw. W 2026 roku pełnił funkcję VAR przy meczach prowadzonych między innymi przez Anthony’ego Taylora, Michaela Olivera, Johna Brooksa i François Letexiera.

Praca w międzynarodowych zespołach wymaga stosowania ujednoliconej terminologii i precyzyjnego rozróżnienia między rutynową kontrolą, formalną interwencją oraz on-field review. Nie każda analiza powtórek jest interwencją i nie każda interwencja kończy się zmianą decyzji.

Nominacje na UEFA Women’s EURO 2025, finał FIFA Intercontinental Cup i FIFA World Cup 2026 potwierdziły rozwój Gilletta jako specjalisty wideo. Na liście FIFA 2026 figuruje równocześnie jako Referee oraz Video Match Official.

Dziedzictwo

Jarred Gillett pozostaje aktywnym sędzią, dlatego jego dziedzictwo nie jest zamknięte. Dotychczasowa kariera obejmuje dwa wyraźne etapy: dominującą pozycję w australijskiej A-League oraz ponowne budowanie statusu zawodowego po przeprowadzce do Anglii.

W Australii wyróżniał się liczbą nominacji finałowych i nagród środowiskowych. Pięć finałów A-League, pięć tytułów Referee of the Year oraz udział w pierwszym pełnoetatowym panelu arbitrów uczyniły go jednym z najważniejszych sędziów ery A-League przed 2019 rokiem.

W Anglii jego znaczenie wiąże się przede wszystkim z przełamaniem bariery pochodzenia. W 2021 roku został pierwszym zagranicznym arbitrem głównym w historii Premier League. Wcześniej musiał jednak przejść przez Select Group 2 i regularną pracę w English Football League.

Kariera Gilletta odzwierciedla rozwój specjalizacji VAR. Należał do pierwszego panelu wideo w Australii, pracował jako VAR w Premier League jeszcze przed debiutem boiskowym, a później otrzymał nominacje w finałach krajowych, rozgrywkach UEFA i na mistrzostwach świata.

Istotnym elementem jego profilu jest połączenie profesjonalnego sędziowania z pracą naukową w biomechanice i badaniach nad mózgowym porażeniem dziecięcym. Nie ma natomiast potwierdzonych informacji, aby na dzień 20 lipca 2026 roku pełnił stałą funkcję instruktora FIFA, UEFA lub członka komisji sędziowskiej.