Odpowiedź w skrócie
Andy Madley jest angielskim sędzią piłkarskim pochodzącym z Yorkshire i związanym z West Riding County FA. Zaczynał w futbolu grassroots, pracował także jako sędzia asystent, a następnie skoncentrował się na prowadzeniu spotkań jako arbiter główny. Do Select Group 1 awansował przed sezonem 2019/20, a od 2020 roku znalazł się na międzynarodowej liście FIFA. Jedną z jego najważniejszych nominacji było prowadzenie finału FA Cup w 2024 roku.
W pigułce
- GŁÓWNA FUNKCJA: sędzia główny
- INNE DOŚWIADCZENIE: wcześniej sędzia asystent; w obsadach meczowych występuje również w funkcjach związanych z zespołem wideo i jako czwarty sędzia
- KRAJ: Anglia
- AFILIACJA: West Riding County FA
- PREMIER LEAGUE: pierwsze mecze w sezonie 2018/19; stały awans do Select Group 1 przed sezonem 2019/20
- LISTA FIFA: od 2020 roku
- NAJWAŻNIEJSZA NOMINACJA: sędzia główny finału FA Cup 2024
Kluczowe fakty
IMIĘ I NAZWISKO
Andy Madley
NARODOWOŚĆ
angielska
REGION POCHODZENIA
Yorkshire
AFILIACJA SĘDZIOWSKA
West Riding County FA
ROLA SĘDZIOWSKA
sędzia główny z wcześniejszym doświadczeniem asystenta
AWANS DO PEŁNOETATOWEJ GRUPY
2016 rok
AWANS DO SELECT GROUP 1
2019 rok
POCZĄTEK STATUSU FIFA
2020 rok
FINAŁ FA CUP
Manchester City – Manchester United, 25 maja 2024 roku
Początki i droga do sędziowania
Andy Madley dorastał w Yorkshire i w młodości grał w piłkę, lecz nie związał swojej przyszłości z karierą zawodnika. Kurs sędziowski ukończył początkowo po to, aby towarzyszyć młodszemu bratu. Z czasem przekonał się, że prowadzenie meczów sprawia mu satysfakcję, i zaczął przechodzić kolejne szczeble lokalnego systemu rozgrywek.
Pierwsze doświadczenia zdobywał w futbolu grassroots w Yorkshire. Ten etap wymagał samodzielnego zarządzania spotkaniami, komunikacji z zawodnikami i stopniowego przystosowania do coraz szybszej gry.
W dalszej części rozwoju Madley pracował jako sędzia asystent w English Football League. Spędził także jeden sezon jako asystent w Premier League. Dopiero później przeszedł drogę prowadzącą do stałych nominacji w roli sędziego głównego.
Kariera w rozgrywkach krajowych
Po okresie pracy z chorągiewką Andy Madley rozwijał się jako sędzia główny w English Football League. W 2016 roku został pełnoetatowym arbitrem i dołączył do Select Group 2, której członkowie prowadzili przede wszystkim spotkania Championship oraz pozostałych zawodowych lig EFL.
W sezonie 2018/19 otrzymał pierwsze nominacje na mecze Premier League. Prowadził spotkania Watford – Cardiff City oraz Brighton & Hove Albion – Everton. W tym samym sezonie regularnie sędziował w Championship.
12 czerwca 2019 roku ogłoszono jego awans do Select Group 1 przed sezonem 2019/20. Od tego momentu stał się jednym z regularnych sędziów głównych Premier League.
Ważnym etapem krajowej kariery były nominacje na Wembley. Madley prowadził finał FA Trophy w 2019 roku oraz finał baraży League One pomiędzy Charlton Athletic i Sunderlandem. Wcześniej sędziował także finały innych rozgrywek The Football Association, zdobywając doświadczenie w spotkaniach rozgrywanych o trofeum lub awans.
25 maja 2024 roku był sędzią głównym finału FA Cup Manchester City – Manchester United na Wembley. Manchester United wygrał 2:1. Prowadzenie tego spotkania było potwierdzeniem jego pozycji wśród najbardziej zaufanych angielskich arbitrów.
Kariera międzynarodowa
Andy Madley został wpisany na listę międzynarodowych sędziów FIFA w 2020 roku. Otworzyło mu to drogę do nominacji w rozgrywkach reprezentacyjnych i klubowych organizowanych pod auspicjami UEFA.
W meczach międzynarodowych należy odróżniać jego pracę na boisku od funkcji pełnionych w szerszym zespole sędziowskim. Oficjalna obsada wskazuje każdorazowo, czy był sędzią głównym, czwartym sędzią, VAR albo AVAR. Sama obecność nazwiska w obsadzie nie oznacza więc, że prowadził dane spotkanie.
Jego rozwój międzynarodowy uzupełnia doświadczenie z Premier League i krajowych finałów. Nominacje UEFA wymagają pracy z wielonarodowym zespołem, znajomości jednolitych wytycznych oraz sprawnej komunikacji podczas zdarzeń analizowanych na boisku i w centrum wideo.
Sposób prowadzenia spotkań
Publiczne materiały instytucjonalne nie tworzą pełnego profilu stylu Andy’ego Madleya, dlatego nie należy przypisywać mu stałych cech wyłącznie na podstawie pojedynczych decyzji. Jego droga od roli asystenta do sędziego głównego wskazuje jednak na szerokie doświadczenie w pracy zespołu sędziowskiego.
W wywiadzie przed finałem FA Cup w 2024 roku podkreślał znaczenie przygotowania całego zespołu na różne scenariusze oraz kontrolowania emocji związanych z derbowym charakterem meczu. Takie podejście odpowiada wymaganiom spotkań o dużej stawce, w których zarządzanie zawodnikami jest równie ważne jak prawidłowa interpretacja przepisów.
Decyzje poddawane publicznej analizie
Praca sędziego Premier League jest regularnie oceniana w programach analizujących komunikację między arbitrem a zespołem VAR. W spotkaniu Everton – Manchester United w lutym 2025 roku Madley początkowo przyznał Evertonowi rzut karny. Po rekomendacji VAR obejrzał sytuację na monitorze i zmienił decyzję, zarządzając rzut sędziowski.
Przypadek ten należy opisywać jako udokumentowany proces kontroli decyzji, a nie jako samodzielny dowód trwałej tendencji w jego sędziowaniu. Oficjalna analiza przedstawiała zarówno decyzję podjętą na boisku, jak i przyczyny późniejszej korekty.
Najważniejsze nominacje i osiągnięcia
– Pełnoetatowy sędzia Select Group 2 od 2016 roku. – Pierwsze nominacje sędziego głównego w Premier League w sezonie 2018/19. – Awans do Select Group 1 przed sezonem 2019/20. – Wpis na międzynarodową listę FIFA w 2020 roku. – Sędzia główny finału FA Trophy w 2019 roku. – Sędzia główny finału baraży League One w 2019 roku. – Sędzia główny finału FA Cup Manchester City – Manchester United w 2024 roku.
- Pełnoetatowy sędzia Select Group 2 od 2016 roku.
- Pierwsze nominacje sędziego głównego w Premier League w sezonie 2018/19.
- Awans do Select Group 1 przed sezonem 2019/20.
- Wpis na międzynarodową listę FIFA w 2020 roku.
- Sędzia główny finału FA Trophy w 2019 roku.
- Sędzia główny finału baraży League One w 2019 roku.
- Sędzia główny finału FA Cup Manchester City – Manchester United w 2024 roku.
Kariera w liczbach
Rok 2016 oznaczał wejście Madleya do pełnoetatowej grupy sędziów Select Group 2. W sezonie 2018/19 poprowadził swoje pierwsze dwa spotkania Premier League, a w 2019 roku awansował do Select Group 1. Rok później znalazł się na międzynarodowej liście FIFA. W 2024 roku po raz pierwszy prowadził finał męskiego FA Cup jako sędzia główny.
Dlaczego ta postać jest ważna?
Kariera Andy’ego Madleya pokazuje jedną z możliwych dróg rozwoju angielskiego arbitra. Zaczynał w lokalnym futbolu, zdobywał doświadczenie jako asystent, następnie przeszedł do prowadzenia spotkań w EFL i ostatecznie awansował do Premier League oraz na poziom międzynarodowy.
Jego profil pomaga również zrozumieć, dlaczego przy opisywaniu sędziów trzeba precyzyjnie rozróżniać funkcje. Arbiter może w różnych spotkaniach pracować jako sędzia główny, czwarty sędzia lub członek zespołu wideo. Każda z tych ról niesie inną odpowiedzialność i nie powinna być przedstawiana jako prowadzenie meczu na boisku.
Nominacja na finał FA Cup 2024 była szczególnie ważna, ponieważ stanowi jedno z najwyższych krajowych wyróżnień dla angielskiego sędziego. Była zwieńczeniem drogi obejmującej lokalne ligi, EFL, pierwsze mecze Premier League i awans do Select Group 1.
Ciekawostka
Andy Madley rozpoczął kurs sędziowski głównie po to, aby dotrzymać towarzystwa młodszemu bratu. Decyzja podjęta bez planu zawodowej kariery doprowadziła go ostatecznie do prowadzenia finału FA Cup na Wembley.
Najczęstsze pytania
Kim jest Andy Madley?
Andy Madley jest angielskim sędzią piłkarskim związanym z West Riding County FA. Regularnie prowadzi spotkania Premier League i otrzymuje nominacje międzynarodowe.
Kiedy Andy Madley awansował do Premier League?
Pierwsze dwa mecze Premier League poprowadził w sezonie 2018/19. Przed sezonem 2019/20 został na stałe awansowany do Select Group 1.
Czy Andy Madley jest sędzią międzynarodowym?
Tak. Znalazł się na międzynarodowej liście FIFA w 2020 roku i otrzymywał nominacje w rozgrywkach UEFA.
Czy Andy Madley prowadził finał FA Cup?
Tak. Był sędzią głównym finału Manchester City – Manchester United rozegranego 25 maja 2024 roku na Wembley.
Czy Andy Madley wcześniej pracował jako sędzia asystent?
Tak. Przed skoncentrowaniem się na roli sędziego głównego pracował jako asystent w English Football League i przez jeden sezon w Premier League.
Czy każda obecność Andy’ego Madleya w obsadzie oznacza prowadzenie meczu?
Nie. W zależności od nominacji może pełnić funkcję sędziego głównego, czwartego sędziego albo członka zespołu wideo. Funkcję trzeba zawsze ustalać na podstawie konkretnej oficjalnej obsady.
Źródła i weryfikacja
- The FA, „Emirates FA Cup Final referee Andy Madley speaks about the honour of his appointment”.
- Premier League, „Bankes and Madley promoted for new season”.
- The FA, oficjalne materiały dotyczące obsady finału FA Cup 2024.
- Premier League i PGMOL, „Match Officials Mic’d Up: Webb analyses key incidents in MW26-27”.
- UEFA, oficjalne obsady spotkań w rozgrywkach klubowych i reprezentacyjnych.