Deportivo Alavés

Wprowadzenie

Deportivo Alavés jest klubem piłkarskim z Vitorii-Gasteiz, stolicy Kraju Basków i prowincji Álava. Pierwsza drużyna występuje w LaLiga, a domowe spotkania rozgrywa na stadionie Mendizorrotza.

Klub nie zdobył mistrzostwa Hiszpanii ani głównego krajowego pucharu, ale osiągnął wyniki, które zapewniły mu trwałe miejsce w historii europejskiego futbolu. W 2001 roku dotarł do finału Pucharu UEFA, w którym po jednym z najbardziej dramatycznych spotkań w dziejach rozgrywek przegrał z Liverpoolem 4:5 po dogrywce.

Drugim najważniejszym osiągnięciem był finał Pucharu Króla w sezonie 2016/17. Alavés przegrało w nim z FC Barcelona, ale sam awans potwierdził, że klub potrafi osiągać znaczące wyniki mimo mniejszego budżetu i węższej bazy komercyjnej niż największe organizacje LaLiga.

Tożsamość Alavés opiera się na biało-niebieskich barwach, przydomkach El Glorioso i Babazorros oraz silnej relacji z Vitorią-Gasteiz. Mendizorrotza należy do najstarszych stadionów w Hiszpanii, które nadal funkcjonują w pierwotnej lokalizacji.

Historia klubu obejmuje częste awanse i spadki, okresy gry w niższych ligach, europejski finał, poważny kryzys finansowy oraz odbudowę przeprowadzoną w drugiej dekadzie XXI wieku. Z tego powodu Alavés jest przykładem organizacji, której znaczenie nie wynika wyłącznie z liczby trofeów, lecz również z odporności na kolejne kryzysy sportowe i instytucjonalne.

Powstanie klubu

Początki Deportivo Alavés sięgają 1920 roku. W Vitorii-Gasteiz powstała wówczas drużyna nosząca angielską nazwę Sport Friends, utworzona przez miejscowych miłośników rozwijającej się w Hiszpanii piłki nożnej.

23 stycznia 1921 roku organizacja przyjęła nazwę Deportivo Alavés. Klub uznaje tę datę za oficjalny dzień założenia i od niej liczy kolejne rocznice.

Określenie „Alavés” odnosi się do prowincji Álava. Od początku klub miał reprezentować nie tylko miasto, ale również szerszą społeczność terytorium, którego Vitoria-Gasteiz jest stolicą.

Pierwsze zespoły uczestniczyły w rozgrywkach regionalnych organizowanych w ramach struktur obejmujących Bizkaię i sąsiednie prowincje. Alavés rozpoczęło sezon 1920/21 w niższej kategorii regionalnej.

Biel i niebieski stały się podstawowymi barwami już we wczesnym okresie działalności. Zachowane materiały nie pozwalają bezspornie odtworzyć każdego szczegółu pierwszego kompletu, ale pionowe biało-niebieskie pasy szybko utrwaliły się jako znak rozpoznawczy.

Przed otwarciem własnego stadionu drużyna korzystała z lokalnych boisk w Vitorii. Rozwój organizacyjny i wzrost zainteresowania doprowadziły do budowy Mendizorrotzy, otwartej w 1924 roku.

Powstanie klubu przypadło na okres urbanizacji i rozwoju stowarzyszeń sportowych w północnej Hiszpanii. Futbol stawał się trwałym elementem życia miejskiego, a lokalne zespoły zaczynały tworzyć regularne struktury federacyjne.

Pierwsze lata działalności

Deportivo Alavés szybko awansowało w regionalnym systemie rozgrywek. Drużyna mierzyła się z klubami z Kraju Basków i północnej Hiszpanii, stopniowo rozwijając zaplecze organizacyjne oraz sportowe.

27 kwietnia 1924 roku otwarto Mendizorrotzę. Stały stadion zwiększył możliwości klubu, zapewniając mu miejsce rozgrywania meczów, prowadzenia treningów i budowania regularnej społeczności kibicowskiej.

W latach 20. w Alavés pojawili się zawodnicy, którzy później reprezentowali Hiszpanię i największe krajowe kluby. Szczególną pozycję zdobyli obrońcy Ciriaco Errasti i Jacinto Quincoces.

Ciriaco, Quincoces, Antero, Roberto i Modesto należeli do pierwszych piłkarzy Alavés powoływanych do reprezentacji Hiszpanii. Ciriaco i Quincoces uczestniczyli również w igrzyskach olimpijskich w Amsterdamie w 1928 roku.

W sezonie 1928/29 Alavés miało możliwość awansu do najwyższej ligi, ale przegrało decydującą rywalizację z Realem Betis. Niepowodzenie zostało odrobione rok później.

W sezonie 1929/30 Deportivo Alavés wygrało Segunda División. Zdobyło 22 punkty i wyprzedziło Sporting Gijón oraz Iberię de Zaragoza.

Awans do Primera División był pierwszym wielkim osiągnięciem klubu. Z tym okresem wiąże się upowszechnienie przydomka El Glorioso, podkreślającego szybki rozwój i sukces drużyny.

W pierwszej połowie lat 30. Alavés rywalizowało z najlepszymi klubami Hiszpanii. Ograniczone możliwości finansowe oraz odejścia czołowych zawodników utrudniły jednak utrzymanie pozycji.

Wojna domowa przerwała regularne rozgrywki. Po ich wznowieniu klub musiał odbudować drużynę i zaplecze w warunkach powojennego kryzysu gospodarczego.

Rozwój i najważniejsze okresy

### Lata 1921–1930: budowa klubu i pierwszy awans

Pierwsza dekada działalności obejmowała przejście od regionalnej drużyny do uczestnika ogólnokrajowych rozgrywek.

Otwarcie Mendizorrotzy w 1924 roku dało Alavés trwałą bazę. Klub rozwijał również pokolenie zawodników zdolnych do gry w reprezentacji Hiszpanii.

Mistrzostwo Segunda División w sezonie 1929/30 przyniosło pierwszy awans do Primera División i utrwaliło przydomek El Glorioso.

### Lata 1930–1936: pierwszy okres w elicie

Alavés rozpoczęło grę na najwyższym poziomie jako jeden z najważniejszych klubów rozwijającego się futbolu baskijskiego.

Zespół nie dysponował jednak wystarczającymi środkami, aby zatrzymać wszystkich liderów. Ciriaco i Quincoces odeszli do Realu Madryt, gdzie stali się podstawowymi reprezentantami kraju.

Osłabienie kadry doprowadziło do spadku. Kolejne problemy organizacyjne zostały pogłębione przez wybuch wojny domowej i zawieszenie regularnych rozgrywek.

### Lata 1939–1956: powojenna odbudowa i kolejne powroty

Po wznowieniu futbolu Alavés rywalizowało na różnych poziomach. Klub odbudowywał skład, korzystając z miejscowych zawodników oraz piłkarzy pozyskiwanych z innych części północnej Hiszpanii.

W sezonie 1945/46 Deportivo Alavés ponownie wygrało Segunda División. Awans nie rozpoczął jeszcze trwałej obecności w najwyższej klasie.

Kolejny tytuł na drugim poziomie zdobyto w sezonie 1953/54. Drużyna wróciła do Primera División i występowała w niej przez dwa kolejne sezony.

Okres ten potwierdził zdolność klubu do odradzania się, ale również jego trudności w utrzymywaniu budżetu i poziomu kadry wymaganych w elicie.

### Lata 1956–1974: długi okres poza Primera División

Po spadku Alavés przez wiele lat występowało w Segunda División, Tercera División oraz rozgrywkach regionalnych.

Częste zmiany poziomu wynikały z ograniczonych przychodów, niewielkiego rynku lokalnego i trudności w utrzymaniu najlepszych zawodników.

Mendizorrotza pozostawała centrum klubowej społeczności. Nawet podczas gry w niższych ligach Alavés zachowywało znaczenie jako najważniejsza organizacja piłkarska Álazy.

### Lata 1974–1983: powrót na zaplecze elity

W połowie lat 70. klub ponownie ustabilizował się w Segunda División. Jednym z zawodników rozwijających się w Vitorii był Argentyńczyk Jorge Valdano.

Alavés potrafiło zajmować miejsca w górnej części tabeli, ale nie wywalczyło awansu do Primera. Z czasem sytuacja finansowa zaczęła się pogarszać.

W 1983 roku drużyna spadła z Segunda División. Rozpoczął się długi okres gry poza profesjonalnym zapleczem.

### Lata 1983–1995: niższe ligi i odbudowa sportowa

Alavés przez ponad dekadę rywalizowało głównie na trzecim poziomie. Klub próbował odzyskać miejsce w Segunda División, lecz kolejne sezony kończyły się nieudanymi barażami lub wynikami poniżej oczekiwań.

Podstawą odbudowy pozostawała lokalna publiczność oraz Mendizorrotza. Organizacja nie zniknęła mimo ograniczonych środków i malejącej ekspozycji medialnej.

Przełom nastąpił w połowie lat 90. Awans do Segunda División stworzył podstawę najważniejszego okresu w historii klubu.

### Lata 1995–1998: Mané i powrót do LaLiga

José Manuel Esnal, znany jako Mané, objął Alavés w drugiej połowie lat 90. Stopniowo zbudował drużynę opartą na organizacji, dyscyplinie i dobrze dobranych transferach.

W sezonie 1997/98 Alavés wygrało Segunda División i po ponad czterdziestu latach wróciło do najwyższej klasy.

Awans zmienił skalę funkcjonowania klubu. Wzrosły przychody z praw medialnych, zainteresowanie sponsorów oraz możliwości transferowe.

### Sezon 1998/99: trudny powrót

Pierwszy sezon po awansie był walką o utrzymanie. Alavés długo znajdowało się blisko strefy spadkowej.

Mané zachował jednak zaufanie władz. Drużyna poprawiła wyniki w końcowej części sezonu i pozostała w LaLiga.

Utrzymanie okazało się warunkiem późniejszego europejskiego przełomu.

### Sezon 1999/2000: szóste miejsce w LaLiga

W drugim sezonie po awansie Alavés zajęło szóste miejsce. Jest to najwyższa pozycja ligowa w historii klubu.

Zespół Mané wyróżniał się zwartą organizacją, intensywnością i skutecznymi kontratakami. Ważne role pełnili między innymi Martín Herrera, Antonio Karmona, Cosmin Contra, Dan Eggen, Hermes Desio, Pablo Gómez, Javi Moreno i Julio Salinas.

Szóste miejsce zapewniło pierwszy w historii udział w europejskich pucharach.

### Sezon 2000/01: droga do finału Pucharu UEFA

Debiut w Europie przerodził się w największy sukces klubu. Alavés eliminowało kolejnych przeciwników, w tym Inter Mediolan, Rayo Vallecano i Kaiserslautern.

W półfinale zespół Mané pokonał Kaiserslautern 5:1 w Vitorii i 4:1 na wyjeździe.

Finał z Liverpoolem zakończył się wynikiem 4:5 po dogrywce. Alavés kilkukrotnie odrabiało straty, ale przegrało po samobójczej bramce Delfíego Geliego rozstrzygającej spotkanie zgodnie z obowiązującą zasadą złotego gola.

Mimo porażki drużyna została zapamiętana jako symbol najbardziej udanego okresu w historii El Glorioso.

### Lata 2001–2003: drugi udział europejski i spadek

W sezonie 2001/02 Alavés zajęło siódme miejsce w LaLiga i ponownie zakwalifikowało się do Pucharu UEFA.

Druga kampania europejska nie przyniosła powtórzenia finału. Równocześnie stopniowo rozpadał się zespół zbudowany przez Mané.

Sprzedaż liderów, zmiany w kadrze i pogorszenie wyników doprowadziły do spadku w sezonie 2002/03.

### Lata 2003–2007: powrót, Dmitry Piterman i narastający kryzys

Alavés wróciło do LaLiga po sezonie 2004/05. Właścicielem i prezesem był wówczas Dmitry Piterman.

Sezon 2005/06 zakończył się kolejnym spadkiem. Równocześnie narastały konflikty organizacyjne oraz zadłużenie.

Kadencja Pitermana zakończyła się w 2007 roku. Klub znalazł się w postępowaniu upadłościowym i został objęty nadzorem związanym z układem z wierzycielami.

### Lata 2007–2011: zagrożenie likwidacją

Kryzys finansowy ograniczył możliwości transferowe i destabilizował pracę kolejnych trenerów.

Alavés najpierw walczyło o utrzymanie w Segunda División, a następnie spadło do Segunda División B.

Zadłużenie zagrażało dalszemu istnieniu organizacji. Potrzebne były nowe środki, restrukturyzacja oraz porozumienie z wierzycielami.

W 2011 roku grupa inwestorów związana z Joseanem Querejetą przeprowadziła operację kapitałową, która rozpoczęła odbudowę instytucjonalną.

### Lata 2011–2016: odbudowa w strukturze Baskonia-Alavés

Nowe władze ograniczyły ryzyko likwidacji i rozpoczęły porządkowanie finansów.

W 2013 roku Alavés awansowało do Segunda División. Początkowo walczyło głównie o utrzymanie, stopniowo zwiększając stabilność sportową.

Przed sezonem 2015/16 trenerem został José Bordalás. Zespół był dobrze zorganizowany, agresywny bez piłki i skuteczny w wyrównanych spotkaniach.

Alavés wygrało Segunda División i po dziesięciu latach wróciło do LaLiga. Bordalás nie pozostał jednak trenerem na kolejny sezon.

### Sezon 2016/17: finał Pucharu Króla

Mauricio Pellegrino objął drużynę po awansie. Alavés zakończyło sezon ligowy na dziewiątym miejscu.

Największym sukcesem była kampania w Pucharze Króla. Klub po raz pierwszy awansował do finału tych rozgrywek.

27 maja 2017 roku Alavés przegrało z FC Barcelona 1:3 na Vicente Calderón. Theo Hernández zdobył bramkę dla zespołu z Vitorii.

Sezon potwierdził, że klub po odbudowie finansowej może ponownie rywalizować o znaczące wyniki.

### Lata 2017–2022: walka o stabilność i kolejny spadek

Po odejściu Pellegrino klub często zmieniał trenerów. W sezonie 2017/18 Abelardo Fernández przejął drużynę znajdującą się w strefie spadkowej i zapewnił jej utrzymanie.

W kolejnym sezonie Alavés przez pewien czas walczyło o europejskie puchary, kończąc rozgrywki w środku tabeli.

Następne kampanie przynosiły coraz bardziej nerwową walkę o pozostanie w LaLiga. Zespół prowadzili między innymi Asier Garitano, Pablo Machín, Javi Calleja i José Luis Mendilibar.

W sezonie 2021/22 Alavés zajęło ostatnie miejsce i spadło do Segunda División.

### Sezon 2022/23: awans po barażach

Trenerem został Luis García Plaza. Alavés nie uzyskało bezpośredniego awansu, ale zakwalifikowało się do baraży.

Po wyeliminowaniu Eibaru zespół spotkał się w finale z Levante. Pierwszy mecz zakończył się bezbramkowym remisem.

W rewanżu o awansie zdecydował rzut karny wykorzystany przez Asiera Villalibre w końcowych sekundach dogrywki. Alavés wróciło do LaLiga po jednym sezonie nieobecności.

### Lata 2023–2025: ponowna stabilizacja w elicie

W sezonie 2023/24 drużyna Luisa Garcíi Plazy zajęła dziesiąte miejsce. Wynik został osiągnięty przez zespół oparty na organizacji defensywnej, intensywności oraz skutecznym wykorzystywaniu gry skrzydłami i stałych fragmentów.

W grudniu 2024 roku trener został zwolniony, a jego miejsce zajął Eduardo Coudet.

Argentyński szkoleniowiec zapewnił utrzymanie w sezonie 2024/25. Latem przedłużono jego umowę, ale kolejna kampania była nierówna.

### Sezon 2025/26: zmiana trenera i utrzymanie

Coudet rozpoczął sezon 2025/26, lecz w marcu 2026 roku zakończył pracę. Klub znajdował się blisko strefy spadkowej.

3 marca trenerem został Quique Sánchez Flores. Pod jego kierunkiem Alavés zapewniło sobie utrzymanie przed ostatnią kolejką.

Zespół zakończył LaLigę na czternastym miejscu z 43 punktami. W Pucharze Króla dotarł do ćwierćfinału, w którym przegrał z Realem Sociedad 2:3.

Quique pozostał trenerem na sezon 2026/27, rozpoczynając przygotowania do czwartego kolejnego sezonu klubu w LaLiga.

Sukcesy krajowe

Deportivo Alavés nie zdobyło mistrzostwa Hiszpanii, Pucharu Króla ani Superpucharu Hiszpanii. Najważniejsze krajowe osiągnięcia obejmują finał pucharu, rekordowe miejsce w LaLiga oraz zwycięstwa na drugim poziomie rozgrywek.

Najwyższą pozycją w LaLiga jest szóste miejsce z sezonu 1999/2000. Alavés zakwalifikowało się wtedy do Pucharu UEFA i rozpoczęło drogę prowadzącą do europejskiego finału.

W sezonie 2016/17 klub zajął dziewiąte miejsce. Wynik miał duże znaczenie, ponieważ został osiągnięty bezpośrednio po powrocie z Segunda División.

Największym sukcesem pucharowym był finał Copa del Rey w 2017 roku. Alavés przegrało z Barceloną 1:3, ale wcześniej wyeliminowało między innymi Celtę Vigo w półfinale.

W rozgrywkach 2025/26 klub ponownie znalazł się wśród ośmiu najlepszych zespołów Pucharu Króla. W ćwierćfinale przegrał z Realem Sociedad 2:3.

Alavés czterokrotnie zdobywało mistrzostwo Segunda División: w sezonach 1929/30, 1945/46, 1953/54 i 2015/16.

Pierwszy tytuł zapewnił historyczny awans do nowo utworzonej Primera División. Zwycięstwo z 2016 roku zakończyło natomiast dziesięcioletnią nieobecność w najwyższej klasie.

Ważnym osiągnięciem był również awans z 1998 roku, który rozpoczął okres zakończony szóstym miejscem i finałem Pucharu UEFA.

Promocja z 2023 roku miała odmienny charakter. Alavés nie wygrało ligi, lecz przeszło baraże, a o wyniku finału z Levante zdecydował rzut karny w końcowych sekundach dogrywki.

Klub zdobywał także tytuły na trzecim i czwartym poziomie. Trofea te miały znaczenie podczas odbudowy po kryzysach, ale nie są równoważne z sukcesami w głównych krajowych rozgrywkach.

Występy międzynarodowe

Deportivo Alavés dwukrotnie występowało w Pucharze UEFA. Nie zdobyło europejskiego trofeum, ale już podczas pierwszego udziału dotarło do finału.

Kwalifikację do edycji 2000/01 zapewniło szóste miejsce w LaLiga. Był to pierwszy sezon międzynarodowy w historii klubu.

Alavés przeszło kolejne rundy dzięki ofensywnej skuteczności i zdolności do osiągania wyników na wyjazdach. Jednym z najważniejszych dwumeczów była rywalizacja z Interem Mediolan.

Pierwsze spotkanie w Vitorii zakończyło się remisem 3:3. W rewanżu Alavés wygrało na San Siro 2:0 i wyeliminowało jedną z najbardziej rozpoznawalnych drużyn Europy.

W ćwierćfinale przeciwnikiem było Rayo Vallecano. Alavés wygrało pierwszy mecz 3:0, a mimo porażki 1:2 w rewanżu awansowało wynikiem 4:2.

W półfinale drużyna Mané pokonała Kaiserslautern 5:1 na Mendizorrotzy. Rewanż w Niemczech zakończył się zwycięstwem Alavés 4:1.

Finał rozegrano 16 maja 2001 roku w Dortmundzie. Liverpool szybko objął prowadzenie 2:0, a następnie 3:1.

Alavés odrobiło straty i doprowadziło do remisu 3:3. Liverpool ponownie wyszedł na prowadzenie, ale Jordi Cruyff zdobył bramkę na 4:4 w końcowej fazie regulaminowego czasu.

W dogrywce Alavés kończyło mecz w dziewięciu. Samobójcze trafienie Delfíego Geliego ustaliło wynik na 5:4 dla Liverpoolu i zakończyło spotkanie zgodnie z zasadą złotego gola.

Mimo porażki finał stał się najważniejszym meczem w historii klubu. Alavés zdobyło więcej bramek niż jakikolwiek wcześniejszy finalista Pucharu UEFA, który nie wywalczył trofeum.

Drugą kwalifikację europejską zapewniło siódme miejsce w LaLiga 2001/02. Kampania w kolejnym sezonie zakończyła się wcześniej i nie zbliżyła klubu do powtórzenia wyniku z debiutu.

Finał z 2001 roku pozostaje podstawą międzynarodowej rozpoznawalności Alavés. Pokazał również, że drużyna oparta na dobrze dobranych transferach, spójnej taktyce i stabilnej pracy trenera może rywalizować z klubami o znacznie większych przychodach.

Stadion i infrastruktura

Deportivo Alavés rozgrywa domowe spotkania na Estadio de Mendizorrotza w Vitorii-Gasteiz. Aktualna potwierdzona pojemność wynosi 19 840 widzów.

Stadion znajduje się przy Paseo de Cervantes, w południowej części miasta. Jest jednym z najstarszych nadal użytkowanych obiektów piłkarskich w Hiszpanii.

Mendizorrotzę otwarto 27 kwietnia 1924 roku. Deportivo Alavés korzysta z tego miejsca od niemal całej swojej historii.

Obiekt przechodził liczne przebudowy. Rozwijano trybuny, instalowano oświetlenie, poprawiano zaplecze dla zawodników i mediów oraz dostosowywano stadion do wymogów profesjonalnych rozgrywek.

Największe zmiany przeprowadzano wraz z kolejnymi awansami do Primera División i rozwojem przepisów bezpieczeństwa. Dawne miejsca stojące zostały zastąpione krzesełkami.

Trybuny znajdują się blisko boiska. Kompaktowa konstrukcja pomaga tworzyć intensywną atmosferę, szczególnie podczas spotkań derbowych i meczów decydujących o utrzymaniu.

Mendizorrotza nie jest prywatną własnością Deportivo Alavés. Stadion jest obiektem komunalnym należącym do Ayuntamiento de Vitoria-Gasteiz i przekazanym klubowi do wyłącznego użytkowania piłkarskiego.

Władze miasta i klub od lat analizują możliwość rozbudowy. Wcześniejsze koncepcje zakładały znaczące zwiększenie pojemności, lecz nie zostały zrealizowane.

W czerwcu 2026 roku samorząd rozpoczął kolejną procedurę planistyczną dotyczącą modernizacji i możliwej rozbudowy. Na dzień aktualizacji nie oznacza to rozpoczęcia budowy ani przyjęcia ostatecznej pojemności przyszłego obiektu.

Głównym centrum treningowym jest Ciudad Deportiva José Luis Compañón, powszechnie nazywana Ibaia.

Z ośrodka korzystają pierwsza drużyna, Deportivo Alavés B, zespoły młodzieżowe oraz część struktur kobiecych. Kompleks obejmuje boiska treningowe i zaplecze przeznaczone do przygotowania fizycznego, medycznego oraz analitycznego.

Ibaia pełni funkcję centrum szkoleniowego, ale jej skala jest mniejsza niż największych akademii hiszpańskich. Klub stopniowo rozwija infrastrukturę, łącząc szkolenie własne z transferami młodych zawodników z innych regionów.

Barwy, herb i tożsamość

Podstawowymi barwami Deportivo Alavés są biel i niebieski. Tradycyjna koszulka domowa zawiera pionowe pasy w obu kolorach.

Od barw pochodzi określenie Albiazules, czyli Biało-Niebiescy. Układ pasów, ich szerokość i odcień niebieskiego zmieniały się zależnie od sezonu, ale podstawowa kolorystyka pozostała stabilna.

Przydomek El Glorioso upowszechnił się w okresie pierwszego awansu do Primera División w 1930 roku. Podkreślał szybki rozwój klubu oraz znaczenie historycznego sukcesu.

Określenie Babazorros odnosi się szerzej do mieszkańców Álazy i kibiców klubu. Popularne wyjaśnienie łączy je z baskijskimi słowami oznaczającymi fasolę oraz worek, nawiązującymi do tradycji rolniczej prowincji.

Etymologia Babazorro funkcjonuje przede wszystkim jako tradycja regionalna. Nie należy traktować jej jako jednoznacznie udokumentowanej nazwy nadanej klubowi w konkretnym roku.

Wczesne herby Alavés zawierały elementy heraldyczne związane z prowincją i miastem. Z czasem głównym znakiem stała się biało-niebieska chorągiew z inicjałami klubu.

Współczesny herb wykorzystuje proporzec w biało-niebieskich barwach, zapis nazwy oraz rok 1921. Forma była wielokrotnie upraszczana, aby ułatwić stosowanie w materiałach cyfrowych i na odzieży.

Z okazji stulecia klub przeprowadził odświeżenie identyfikacji, zachowując historyczny proporzec jako centralny element.

Maskotką jest Zorro Babazorro. Postać została wybrana w konkursie i zaprezentowana w 1997 roku.

Oficjalny hymn podkreśla biało-niebieskie barwy i przydomek El Glorioso. Jest wykonywany podczas wydarzeń klubowych i przed wybranymi spotkaniami, ale nie stanowi jedynej pieśni używanej przez kibiców.

Na Mendizorrotzy widoczne są biało-niebieskie flagi, symbole Álazy i ikurriñe. Tożsamość klubu łączy więc poziom miejski, prowincjonalny oraz baskijski.

Styl gry i filozofia sportowa

Deportivo Alavés nie posiadało jednego stylu obowiązującego przez całą historię. Sposób gry zależał od trenerów, poziomu rozgrywek, budżetu i profilu dostępnych zawodników.

Najbardziej rozpoznawalna drużyna Mané z końca lat 90. i początku XXI wieku opierała się na zwartej organizacji, intensywnej pracy pomocników oraz szybkich przejściach do ataku.

Alavés potrafiło bronić niżej, ale nie ograniczało się do zabezpieczania własnego pola karnego. Boczni obrońcy wspierali ofensywę, a pomocnicy regularnie wchodzili w strefę strzelecką.

W europejskiej kampanii 2000/01 szczególne znaczenie miały dośrodkowania Cosmina Contry, ruch Jordiego Cruyffa oraz skuteczność Javiego Moreno. Zespół zdobywał wiele bramek mimo pragmatycznego punktu wyjścia.

José Bordalás w sezonie 2015/16 stworzył drużynę agresywną bez piłki, dobrze przygotowaną do pojedynków i skuteczną w meczach rozstrzyganych niewielką różnicą.

Mauricio Pellegrino rozwinął podobne fundamenty po awansie. Jego zespół bronił w kompaktowym ustawieniu, szybko przechodził do kontrataków i dobrze wykorzystywał stałe fragmenty.

Abelardo Fernández najczęściej stosował ustawienie 4–4–2. Alavés opierało się na dwóch zwartych liniach, bezpośrednich podaniach do napastników i aktywności skrzydłowych.

Luis García Plaza łączył organizację defensywną z bardziej elastycznym rozegraniem. W sezonie 2023/24 ważne były ataki bocznymi sektorami, intensywność pomocników i obecność napastnika zdolnego do utrzymywania piłki.

Eduardo Coudet próbował wprowadzać bardziej agresywny pressing i większą kontrolę poprzez posiadanie. Model przynosił nierówne rezultaty i nie został utrwalony na dłuższy okres.

Quique Sánchez Flores objął drużynę w marcu 2026 roku. Jego pierwszym zadaniem było ustabilizowanie defensywy, ograniczenie liczby sytuacji przeciwników i zdobycie punktów potrzebnych do utrzymania.

Akademia w Ibaia rozwija zawodników na potrzeby Deportivo Alavés B oraz pierwszej drużyny. Klub nie opiera jednak całego modelu wyłącznie na wychowankach.

Polityka transferowa obejmuje młodych piłkarzy o potencjale sprzedażowym, doświadczonych zawodników LaLiga, wypożyczenia i transfery z rynków zagranicznych.

Funkcjonowanie w Baskonia-Alavés Group daje dostęp do wspólnych zasobów organizacyjnych i biznesowych. Decyzje sportowe pierwszej drużyny pozostają prowadzone przez dyrektora sportowego i sztab Alavés.

Najważniejsi trenerzy

### Amadeo García de Salazar

Amadeo García de Salazar był ważną postacią wczesnego okresu Deportivo Alavés. Łączył działalność trenerską i organizacyjną z rozwojem futbolu w Álavie.

Jego znaczenie wykraczało poza klub. Później prowadził reprezentację Hiszpanii, między innymi podczas mistrzostw świata w 1934 roku.

Reprezentuje pokolenie działaczy, dla których role trenera, selekcjonera i organizatora nie były jeszcze tak wyraźnie rozdzielone jak we współczesnym futbolu.

### José Manuel Esnal „Mané”

Mané prowadził Deportivo Alavés od 1997 do 2003 roku. Jest trenerem najważniejszego okresu w historii klubu.

Doprowadził drużynę do awansu, szóstego miejsca w LaLiga, dwóch kwalifikacji europejskich i finału Pucharu UEFA.

Jego model opierał się na organizacji, ciągłości składu oraz pozyskiwaniu zawodników niedocenianych przez większe kluby.

Mané potrafił zmieniać ustawienie zależnie od rywala, zachowując wspólne zasady pressingu, zabezpieczenia środka i szybkich ataków.

### José Bordalás

José Bordalás prowadził Alavés w sezonie 2015/16. Przejął drużynę, która nie należała do głównych faworytów Segunda División.

Zbudował zespół intensywny, kompaktowy i skuteczny w defensywie. Alavés wygrało ligę i awansowało do Primera División.

Mimo sukcesu trener nie pozostał na kolejny sezon. Decyzja władz wywołała dyskusję ze względu na skalę osiągniętego wyniku.

### Mauricio Pellegrino

Mauricio Pellegrino pracował w sezonie 2016/17. Doprowadził beniaminka do dziewiątego miejsca w LaLiga.

Największym osiągnięciem był pierwszy finał Pucharu Króla w historii klubu.

Argentyńczyk rozwijał zwartą obronę, szybkie kontrataki i dużą dyscyplinę pozycyjną. Po sezonie odszedł do Southampton.

### Abelardo Fernández

Abelardo objął drużynę w grudniu 2017 roku, gdy znajdowała się w strefie spadkowej.

Szybko poprawił organizację i przygotowanie fizyczne. Alavés utrzymało się, a w następnym sezonie przez część rozgrywek zajmowało miejsca europejskie.

Jego zespoły były kojarzone z ustawieniem 4–4–2, bezpośrednią grą i skutecznym wykorzystywaniem stałych fragmentów.

### Luis García Plaza

Luis García Plaza prowadził Alavés od 2022 roku. W pierwszym sezonie wywalczył awans po barażach z Levante.

W rozgrywkach 2023/24 zajął dziesiąte miejsce w LaLiga. Był to najlepszy wynik klubu od kilku lat.

Trener utrzymał podstawowe zasady organizacji defensywnej, ale pozwalał drużynie atakować większą liczbą zawodników niż w części wcześniejszych okresów.

Pracę zakończył w grudniu 2024 roku.

### Eduardo Coudet

Eduardo Coudet został trenerem pod koniec 2024 roku. Zapewnił utrzymanie w sezonie 2024/25 i przedłużył umowę.

Próbował rozwijać intensywny pressing, szybszą wymianę podań oraz aktywną grę bocznych obrońców.

Wyniki w kolejnym sezonie nie zapewniły stabilności. Coudet odszedł w marcu 2026 roku.

### Quique Sánchez Flores

Quique Sánchez Flores objął Deportivo Alavés 3 marca 2026 roku.

Jego pierwszym celem było utrzymanie klubu w LaLiga. Zespół wykonał zadanie przed ostatnią kolejką i zakończył sezon na czternastym miejscu.

Quique pozostał trenerem na sezon 2026/27. Jego wpływ długoterminowy należy oceniać po pełnym okresie przygotowawczym i kolejnych rozgrywkach.

Najważniejsi zawodnicy

### Ciriaco Errasti

Ciriaco Errasti był jednym z pierwszych zawodników Deportivo Alavés o znaczeniu ogólnokrajowym.

Grał jako obrońca i reprezentował Hiszpanię. Uczestniczył w igrzyskach olimpijskich w 1928 roku.

Po odejściu do Realu Madryt tworzył z Jacintem Quincocesem jedną z najbardziej cenionych par defensywnych swojej epoki.

### Jacinto Quincoces

Jacinto Quincoces rozwijał się w Alavés jako obrońca. Podobnie jak Ciriaco został reprezentantem kraju i uczestnikiem igrzysk w Amsterdamie.

Po transferze do Realu Madryt zdobywał najważniejsze krajowe trofea. Był również trenerem i selekcjonerem.

Dla Alavés pozostaje symbolem pierwszego pokolenia zawodników, które wprowadziło klub do elity.

### Jorge Valdano

Jorge Valdano występował w Deportivo Alavés w drugiej połowie lat 70. Był młodym argentyńskim napastnikiem rozpoczynającym europejską karierę.

Jego rozwój w Vitorii poprzedził transfer do Realu Saragossa, a następnie sukcesy w Realu Madryt.

Valdano został później mistrzem świata z reprezentacją Argentyny. Jest jednym z najbardziej znanych piłkarzy, którzy przeszli przez Alavés przed erą regularnych występów w LaLiga.

### Martín Astudillo

Martín Astudillo jest rekordzistą Deportivo Alavés pod względem liczby oficjalnych występów pierwszej drużyny.

Argentyński pomocnik dołączył przed awansem do LaLiga i uczestniczył w najważniejszym okresie klubu.

Był częścią zespołu, który zajął szóste miejsce, dotarł do finału Pucharu UEFA i ponownie zakwalifikował się do Europy.

Wyróżniał się pracą w środku pola, odbiorem piłki i regularnością.

### Antonio Karmona

Antonio Karmona był środkowym obrońcą i kapitanem drużyny Mané.

Odpowiadał za organizację defensywy podczas awansu, najlepszych sezonów ligowych i europejskiego finału.

Jego przywództwo miało duże znaczenie w zespole złożonym z zawodników pochodzących z wielu krajów i wcześniejszych klubów.

### Javi Moreno

Javi Moreno był najważniejszym strzelcem Alavés podczas kampanii 2000/01.

Zdobył dwie bramki w finale Pucharu UEFA z Liverpoolem. Jego gole pomogły klubowi również osiągać wysokie wyniki w LaLiga.

Po najlepszym sezonie został sprzedany do Milanu, co pokazało zarówno poziom sportowy drużyny, jak i trudność w zatrzymywaniu liderów.

### Cosmin Contra

Cosmin Contra grał jako prawy obrońca lub wahadłowy. Łączył zadania defensywne z ofensywnymi rajdami i dośrodkowaniami.

Był jednym z najważniejszych zawodników w drodze do finału Pucharu UEFA.

Po sezonie 2000/01 trafił do Milanu. Później wracał do Hiszpanii jako zawodnik i trener innych klubów.

### Jordi Cruyff

Jordi Cruyff dołączył do Alavés po występach w Barcelonie i Manchesterze United.

Grał jako ofensywny pomocnik lub napastnik, pomagając w łączeniu drugiej linii z atakiem.

W końcowej fazie finału z Liverpoolem zdobył bramkę na 4:4, która doprowadziła do dogrywki.

### Martín Herrera

Martín Herrera był podstawowym bramkarzem drużyny Mané.

W sezonie 1999/2000 otrzymał Trofeo Zamora za najlepszy współczynnik straconych bramek w LaLiga.

Jego interwencje pomogły Alavés zająć szóste miejsce i po raz pierwszy zakwalifikować się do europejskich pucharów.

### Manu García

Manu García jest wychowankiem związanym z Vitorią-Gasteiz i jednym z najważniejszych kapitanów współczesnego Alavés.

Rozegrał ponad 300 oficjalnych spotkań. Uczestniczył w awansie z 2016 roku, finale Pucharu Króla i kolejnych sezonach LaLiga.

Jego znaczenie obejmowało nie tylko grę w pomocy, lecz także reprezentowanie lokalnej tożsamości w szatni.

### Víctor Laguardia

Víctor Laguardia był podstawowym środkowym obrońcą w okresie odbudowy i stabilizacji w LaLiga.

Występował w drużynie Bordalása, Pellegrino i kolejnych trenerów. Uczestniczył w awansie oraz finale Pucharu Króla.

Był ceniony za grę w powietrzu, ustawienie, zdolność blokowania strzałów i przywództwo.

### Fernando Pacheco

Fernando Pacheco jest rekordzistą klubu pod względem liczby występów w Primera División.

Bramkarz dołączył z Realu Madryt i szybko został podstawowym zawodnikiem.

Uczestniczył w mistrzostwie Segunda División, finale Pucharu Króla i kilku kolejnych sezonach na najwyższym poziomie.

### Rubén Duarte

Rubén Duarte grał jako lewy obrońca i przez wiele lat należał do najbardziej regularnych zawodników zespołu.

Zajmuje jedno z czołowych miejsc w klubowej klasyfikacji występów w Primera División.

Pełnił także funkcję kapitana i uczestniczył zarówno w spadku, jak i w awansie wywalczonym w 2023 roku.

### Asier Villalibre

Asier Villalibre dołączył na wypożyczenie w drugiej części sezonu 2022/23.

W rewanżowym finale baraży z Levante wykorzystał rzut karny w końcowych sekundach dogrywki.

Trafienie zapewniło Alavés powrót do LaLiga i stało się jednym z najważniejszych pojedynczych goli w historii klubu.

### Joselu

Joselu był najskuteczniejszym zawodnikiem Alavés podczas kilku trudnych sezonów walki o utrzymanie.

Zdobył 36 bramek w Primera División, co stanowi klubowy rekord na najwyższym poziomie.

Łączył grę tyłem do bramki, skuteczność w powietrzu i wykonywanie rzutów karnych.

Kibice i kultura klubu

Społeczność kibicowska Deportivo Alavés koncentruje się w Vitorii-Gasteiz i prowincji Álava. Klub jest najważniejszą profesjonalną organizacją piłkarską tego terytorium.

Kibice są określani jako albiazules, gloriosos lub babazorros. Nazwy te odnoszą się odpowiednio do barw, historycznego przydomka klubu i regionalnej tożsamości.

Mendizorrotza jest centralnym miejscem kultury meczowej. Niewielka odległość trybun od boiska pomaga tworzyć intensywną atmosferę.

Biało-niebieskie flagi i szaliki dominują podczas spotkań. Na trybunach obecne są również symbole Álazy i Kraju Basków.

Przydomek El Glorioso bywa używany nawet w okresach słabszych wyników. Dla kibiców odnosi się nie tylko do sukcesów, lecz także do zdolności klubu do powrotów po kolejnych kryzysach.

Finał Pucharu UEFA w 2001 roku zajmuje szczególne miejsce w pamięci społeczności. Mimo porażki drużyna została powitana w Vitorii jako zespół, który osiągnął wynik przekraczający wcześniejsze oczekiwania.

Podobne znaczenie miał finał Pucharu Króla w 2017 roku. Do Madrytu wyjechała duża grupa sympatyków, a wydarzenia związane z finałem objęły całe miasto.

Peñas organizują wyjazdy, spotkania oraz wydarzenia rocznicowe. Działają zarówno w Álavie, jak i poza regionem.

Klub prowadzi fundację i inicjatywy społeczne związane ze sportem, edukacją i integracją. Uczestniczy także w LaLiga Genuine przeznaczonej dla zawodników z niepełnosprawnością intelektualną.

Drużyna kobieca, znana jako Las Gloriosas, jest częścią struktury organizacji. W 2026 roku wywalczyła awans do Liga F, najwyższej klasy kobiecego futbolu w Hiszpanii.

Działalność społeczna pozostaje powiązana z Baskonia-Alavés Group, która łączy projekty piłkarskie i koszykarskie. Nie oznacza to jednak, że kibice obu dyscyplin tworzą całkowicie jednolitą społeczność.

Rywalizacje i derby

### Athletic Club

Spotkania z Athletic Club są jednymi z najważniejszych derbów dla Deportivo Alavés.

Rywalizacja ma charakter regionalny. Athletic reprezentuje przede wszystkim Bilbao i Bizkaię, natomiast Alavés Vitorię-Gasteiz oraz Álavę.

Kluby dzieli różnica wielkości, dorobku i modelu sportowego. Athletic posiada znacznie większą bazę członkowską i stosuje geograficzną politykę rekrutacji, podczas gdy Alavés korzysta z otwartego rynku transferowego.

Mecze na Mendizorrotzy przyciągają duże zainteresowanie i często są rozgrywane przy pełnych trybunach.

### Real Sociedad

Real Sociedad jest kolejnym ważnym rywalem baskijskim. Kluby reprezentują sąsiednie prowincje i regularnie spotykają się w LaLiga.

Rywalizacja nie ma takiej samej historii jak derby Real Sociedad z Athletikiem, ale posiada wyraźny wymiar regionalny i sportowy.

W ćwierćfinale Pucharu Króla 2025/26 Real Sociedad wygrała na Mendizorrotzy 3:2, eliminując Alavés.

### SD Eibar

Mecze z Eibarem mają znaczenie ze względu na geograficzną bliskość oraz częste spotkania w Segunda División i LaLiga.

Oba kluby przez wiele lat funkcjonowały z mniejszymi budżetami niż czołowe zespoły Kraju Basków.

Znaczenie rywalizacji zależy od obecności drużyn na tym samym poziomie.

### CD Mirandés

Rywalizacja z CD Mirandés ma charakter historyczny i regionalny. Miranda de Ebro znajduje się poza administracyjnymi granicami Kraju Basków, ale blisko Álazy.

Kluby spotykały się wielokrotnie w niższych ligach, Segunda División i rozgrywkach pucharowych.

Dla części starszych kibiców spotkania z Mirandés mają większe znaczenie niż sugerowałaby ich obecna pozycja w hierarchii.

### Osasuna i pozostali rywale północnej Hiszpanii

Mecze z Osasuną również posiadają regionalny kontekst, ale nie są powszechnie uznawane za najważniejsze derby Alavés.

Podobnie spotkania z Burgos, Logroñés i innymi klubami północnej Hiszpanii miały różne znaczenie zależnie od epoki oraz poziomu rozgrywek.

Nie istnieje jeden rywal, którego cała społeczność Alavés bezspornie traktuje jako odpowiednik klasycznych derbów miejskich. Największą współczesną rangę mają spotkania z innymi klubami baskijskimi.

Organizacja i model funkcjonowania

Według stanu na 30 czerwca 2026 roku Deportivo Alavés działa jako Sociedad Anónima Deportiva, czyli sportowa spółka akcyjna.

Formalną kontrolę sprawują akcjonariusze. Posiadacze karnetów nie wybierają prezesa według zasady jednego głosu na osobę.

Prezesem jest Alfonso Fernández de Trocóniz. Pełni funkcję formalnego przedstawiciela klubu w relacjach z LaLigą, federacją, instytucjami publicznymi oraz partnerami.

Strategiczny rozwój organizacji jest powiązany z Baskonia-Alavés Group. Ważną postacią grupy pozostaje Josean Querejeta, który uczestniczył w operacji kapitałowej stabilizującej klub w 2011 roku.

Pełny aktualny procentowy podział akcjonariatu nie jest przedstawiony w ogólnodostępnych materiałach klubowych. Z tego powodu nie należy przypisywać jednej osobie konkretnego pakietu większościowego bez odniesienia do aktualnego rejestru akcjonariuszy.

Dyrektorem sportowym jest Sergio Fernández. W maju 2026 roku przedłużył kontrakt do 2029 roku.

Pion sportowy odpowiada za rekrutację, negocjacje kontraktowe, koordynację kadry pierwszej drużyny oraz relacje między zespołem seniorskim, rezerwami i akademią.

Model finansowania obejmuje prawa medialne, bilety i karnety, sponsoring, hospitality, sprzedaż produktów, transfery zawodników oraz premie związane z wynikami sportowymi.

Utrzymanie w LaLiga ma kluczowe znaczenie dla przychodów. Spadek na drugi poziom prowadzi do istotnego ograniczenia wpływów telewizyjnych i wymusza przebudowę kadry.

Klub korzysta ze wspólnych zasobów biznesowych Baskonia-Alavés Group, między innymi w obszarze komercyjnym, sprzedażowym i marketingowym.

Deportivo Alavés B jest bezpośrednim zapleczem pierwszej drużyny. Akademia obejmuje kolejne kategorie wiekowe i działa przede wszystkim w ośrodku Ibaia.

W strukturze znajduje się również profesjonalna drużyna kobieca. Awans Las Gloriosas do Liga F w 2026 roku zwiększył skalę organizacyjną i wymagania finansowe całego pionu piłkarskiego.

Relacja z miastem ma szczególne znaczenie ze względu na Mendizorrotzę. Stadion jest własnością samorządu, dlatego większe modernizacje wymagają uzgodnień urbanistycznych, finansowych i administracyjnych.

Obecna sytuacja klubu

Według stanu na 30 czerwca 2026 roku Deportivo Alavés występuje w LaLiga i przygotowuje się do sezonu 2026/27.

Rozgrywki 2025/26 zakończyło na czternastym miejscu z 43 punktami. Bilans obejmował 11 zwycięstw, 10 remisów i 17 porażek.

Utrzymanie zostało zapewnione przed ostatnią kolejką. W końcowym meczu Alavés przegrało na Mendizorrotzy z Rayo Vallecano 1:2.

W Pucharze Króla zespół dotarł do ćwierćfinału. Pokonał między innymi Rayo Vallecano 2:0, a następnie przegrał z Realem Sociedad 2:3.

Sezon rozpoczął Eduardo Coudet. Nierówne wyniki i niewielka przewaga nad strefą spadkową doprowadziły do zmiany trenera w marcu.

Quique Sánchez Flores objął drużynę 3 marca 2026 roku. Po osiągnięciu celu w postaci utrzymania pozostał na stanowisku przed kolejnym sezonem.

Prezesem jest Alfonso Fernández de Trocóniz, a dyrektorem sportowym Sergio Fernández. Przedłużenie umowy dyrektora do 2029 roku wskazuje na zachowanie ciągłości w pionie sportowym.

Najważniejszym wyzwaniem jest ustabilizowanie wyników bez konieczności walki o utrzymanie do końcowych kolejek.

Klub musi poprawić skuteczność ofensywną, zachowując organizację defensywną rozwijaną po przyjściu Quique.

Kolejnym zadaniem jest dostosowanie kadry do wymagań trenera. Ograniczony budżet oznacza konieczność łączenia transferów definitywnych, wypożyczeń, zawodników dostępnych bez odstępnego i promocji młodzieży.

Władze miasta kontynuują prace planistyczne dotyczące przyszłości Mendizorrotzy. Na dzień aktualizacji nie zatwierdzono jednak ostatecznego projektu przebudowy ani nowej pojemności.

Awans drużyny kobiecej do Liga F zwiększa wymagania organizacyjne. Klub musi zapewnić odpowiednią infrastrukturę, finansowanie i kadrę dla dwóch zespołów rywalizujących na najwyższym poziomie krajowym.