Athletic Bilbao

Wprowadzenie

Athletic Club jest klubem piłkarskim z Bilbao, największego miasta Kraju Basków. Od utworzenia ligi hiszpańskiej w sezonie 1928/29 występuje nieprzerwanie na jej najwyższym poziomie. Taką samą ciągłością mogą pochwalić się tylko Real Madryt i FC Barcelona.

Klub zdobył osiem mistrzostw Hiszpanii i należy do najbardziej utytułowanych uczestników Pucharu Króla. Największe sukcesy ligowe osiągał w latach 30., 40., 50. oraz 80. XX wieku. W XXI wieku nie zdobył mistrzostwa, ale wygrał krajowy puchar w 2024 roku i Superpuchary Hiszpanii w 2015 oraz 2021 roku.

Athletic jest rozpoznawalny przede wszystkim dzięki polityce sportowej opartej na zawodnikach związanych piłkarsko z Euskal Herria. Klub może wystawiać piłkarzy urodzonych na historycznych ziemiach baskijskich lub wyszkolonych w akademiach działających na tym obszarze. Kryterium nie ma charakteru etnicznego ani rasowego.

Drugim fundamentem tożsamości jest Lezama. Otwarty w 1971 roku ośrodek był pierwszą w Hiszpanii specjalnie zaprojektowaną akademią piłkarską połączoną z bazą treningową pierwszej drużyny. Rozwijanie własnych zawodników jest dla Athleticu koniecznością sportową wynikającą z ograniczonego rynku transferowego.

Klub nie jest kontrolowany przez prywatnego inwestora ani sportową spółkę akcyjną. Należy do członków, którzy wybierają prezesa i zarząd. Model zwiększa rolę lokalnej społeczności, lecz nie eliminuje sporów dotyczących strategii, finansów, transferów i interpretacji polityki sportowej.

Historia Athleticu pozwala analizować rozwój futbolu w uprzemysławiającym się Bilbao, znaczenie brytyjskich wpływów, tworzenie ligi hiszpańskiej, profesjonalizację akademii oraz napięcie między lokalną tożsamością a globalnym rynkiem piłkarskim.

Powstanie klubu

Futbol pojawił się w Bilbao pod koniec XIX wieku. Miasto i okolice szybko rozwijały się dzięki górnictwu, stoczniom, hutnictwu, portowi oraz handlowi. Do Bizkai przyjeżdżali brytyjscy marynarze, inżynierowie i robotnicy, którzy grali w piłkę na terenach portowych oraz przemysłowych.

Drugim źródłem popularyzacji nowej dyscypliny byli młodzi Baskowie studiujący lub pracujący w Wielkiej Brytanii. Po powrocie przywozili znajomość zasad, stroje i sprzęt.

W 1894 roku w Bilbao utworzono Sociedad Gimnástica Zamacois. Środowisko związane z tym stowarzyszeniem należało do grup, z których wykształcił się Athletic Club.

Klub uznaje rok 1898 za datę powstania. Dokładny dzień nie został potwierdzony zachowanym aktem założycielskim, dlatego nie powinien być dopisywany na podstawie późniejszych rekonstrukcji.

Pierwsze statuty zostały zatwierdzone w 1901 roku. Dokument wskazywał 33 członków założycieli i formalizował organizację istniejącą wcześniej jako środowisko zawodników oraz sympatyków futbolu.

Pierwsze mecze rozgrywano w Lamiako, na terenie obecnej gminy Leioa. Boisko nie przypominało współczesnego stadionu. Była to przestrzeń dostosowana do gry przez zawodników i organizatorów.

W pierwszym okresie Athletic używał niebiesko-białych strojów. Kolory były związane z kompletami sprowadzanymi z Wielkiej Brytanii i pojawiły się również w pierwszym oficjalnym herbie.

W Bilbao działał równolegle Bilbao Football Club. Oba zespoły współpracowały przy ważnych spotkaniach i utworzyły wspólną drużynę Club Bizcaya.

W 1902 roku Club Bizcaya wygrał turniej zorganizowany z okazji koronacji Alfonsa XIII. W finale pokonał FC Barcelona. Athletic uznaje Puchar Koronacyjny za pierwsze trofeum w swojej historii.

W 1903 roku Bilbao FC został włączony do Athletic Club. W tym samym roku Athletic wygrał pierwszą formalną edycję Campeonato de España, później określanego jako Puchar Króla.

Klub z Bilbao miał również wpływ na rozwój futbolu w Madrycie. Baskijscy studenci i sympatycy utworzyli tam Athletic Club Sucursal de Madrid. Organizacja stopniowo się usamodzielniła i stała się późniejszym Atlético Madryt.

Pierwsze lata działalności

Na początku XX wieku Athletic rozgrywał głównie spotkania towarzyskie i mecze pucharowe. Nie istniała jeszcze ogólnokrajowa liga, dlatego najważniejszym turniejem był Campeonato de España.

Sukcesy z 1902 i 1903 roku szybko zbudowały pozycję klubu. Athletic wygrał również edycję z 1904 roku, w której organizacja rozgrywek doprowadziła do przyznania trofeum bez rozegrania planowanego finału.

Pierwszym stałym przeciwnikiem był między innymi Bilbao FC, zanim został włączony do Athleticu. Z czasem rosło znaczenie spotkań z klubami z Gipuzkoi, Madrytu i Barcelony.

W 1910 roku Athletic zaczął występować w czerwono-białych koszulkach. Juan Elorduy miał przywieźć z Anglii komplety odpowiadające barwom Southampton. Nowe kolory zastąpiły wcześniejszy niebiesko-biały strój.

9 stycznia 1910 roku czerwono-białe koszulki wykorzystano w spotkaniu ze Sportingiem de Irun. Barwy zostały przyjęte również przez madrycką filię, z której wykształciło się Atlético Madryt.

W 1911 roku w hiszpańskim futbolu doszło do sporów dotyczących wystawiania zawodników zagranicznych. Athletic stopniowo zobowiązał się do opierania drużyny na zawodnikach miejscowych. Wczesna zasada nie była identyczna ze współczesną definicją filozofii, lecz stworzyła podstawę późniejszej polityki.

W 1913 roku otwarto pierwszy stadion San Mamés. Obiekt zbudowano w pobliżu kaplicy poświęconej świętemu Mammesowi. Od jego imienia pochodzą nazwa stadionu i przydomek zawodników — Los Leones.

Pierwszą bramkę na San Mamés zdobył Rafael Moreno Aranzadi, znany jako Pichichi. Napastnik stał się pierwszą wielką gwiazdą klubu, a jego nazwiskiem nazwano później nagrodę dla najlepszego strzelca ligi hiszpańskiej.

Athletic zdominował część pierwszych edycji Pucharu Hiszpanii. Wygrywał między innymi w 1910, 1911 oraz w latach 1914–1916.

Rozgrywki regionalne zapewniały regularne mecze i kwalifikację do krajowego pucharu. Athletic zdobył 18 mistrzostw regionalnych, lecz trofeów tych nie należy klasyfikować jako mistrzostw całej Hiszpanii.

Przed powstaniem ligi klub był już jedną z najważniejszych organizacji futbolowych w kraju. Dysponował własnym stadionem, rozwiniętą społecznością i doświadczeniem w meczach pucharowych.

Rozwój i najważniejsze okresy

### Lata 1898–1913: od Lamiako do San Mamés

Pierwszy okres obejmował formalizację organizacji, integrację Bilbao FC, zdobycie najwcześniejszych pucharów oraz zmianę barw.

Przeprowadzka na San Mamés stworzyła stałe centrum życia klubowego. Athletic przestał być wyłącznie grupą zawodników związanych z terenami przemysłowymi i stał się organizacją posiadającą własny rozpoznawalny dom.

Pichichi, José María Belauste i inni zawodnicy pierwszej generacji pomogli połączyć sportowe wyniki z lokalną tożsamością.

### Lata 1914–1928: pucharowa potęga

Athletic regularnie wygrywał rozgrywki regionalne oraz Puchar Hiszpanii. W pierwszej połowie lat 20. zdobywał kolejne trofea i należał do najważniejszych klubów przedligowej Hiszpanii.

W tym okresie rosła rola trenerów zagranicznych. Brytyjscy szkoleniowcy wprowadzali metody przygotowania, ustawienia taktyczne oraz bardziej systematyczną organizację treningu.

Fred Pentland po raz pierwszy objął zespół w 1922 roku. Anglik wyróżniał się melonikiem noszonym przy linii bocznej i nowoczesnym podejściem do pracy z piłką.

### Lata 1928–1936: pierwsza ligowa złota era

Athletic znalazł się wśród założycieli Primera División w sezonie 1928/29. Od tego momentu nie opuścił najwyższego poziomu.

Pod wodzą Freda Pentlanda klub zdobył mistrzostwo i puchar w sezonach 1929/30 oraz 1930/31. Pierwszy tytuł ligowy wywalczył bez porażki.

8 lutego 1931 roku Athletic pokonał FC Barcelona 12:1. Wynik pozostaje najwyższym zwycięstwem w historii hiszpańskiej najwyższej ligi.

Ofensywę tworzyli między innymi Lafuente, Iraragorri, Bata, Chirri II i Gorostiza. Drużyna potrafiła szybko atakować, wykorzystywać skrzydła i zdobywać wiele bramek.

Kolejne mistrzostwa przyszły w sezonach 1933/34 i 1935/36. Wybuch wojny domowej przerwał okres dominacji.

### Lata 1936–1940: wojna i rozpad drużyny

Rozgrywki krajowe zostały zawieszone. Zawodnicy trafiali do wojska, wyjeżdżali z kraju lub uczestniczyli w spotkaniach o charakterze regionalnym i propagandowym.

Kraj Basków został dotknięty działaniami wojennymi, represjami oraz emigracją. Athletic stracił część zaplecza sportowego i organizacyjnego.

Po zakończeniu konfliktu klub odbudowywał drużynę głównie poprzez młodych piłkarzy z regionu. Ograniczona możliwość pozyskiwania zawodników sprawiła, że szkolenie stało się jeszcze ważniejsze.

### Lata 1941–1954: Atlético de Bilbao i pokolenie Zarry

W 1941 roku władze frankistowskie nakazały hiszpanizację nazw zawierających obce słowa. Athletic Club został przemianowany na Atlético de Bilbao.

W sezonie 1942/43 klub zdobył mistrzostwo oraz Puchar Hiszpanii. Drużyna zbudowana po wojnie szybko wróciła do krajowej czołówki.

Najbardziej znaną linię ofensywną tworzyli Iriondo, Venancio, Zarra, Panizo i Gainza. Każdy z zawodników pełnił inną funkcję, a ich współpraca zapewniała gole, szerokość i kreatywność.

Telmo Zarra stał się najlepszym strzelcem w historii Athleticu. Zdobywał bramki głową, z bliskiej odległości i po szybkich atakach. Sześciokrotnie kończył ligę jako najskuteczniejszy zawodnik.

Klub zdobywał kolejne puchary w latach 1944, 1945 i 1950. W sezonie 1949/50 wygrał również Puchar Evy Duarte, będący poprzednikiem Superpucharu Hiszpanii.

### Lata 1954–1958: drużyna Ferdinanda Daučíka

Ferdinand Daučík stworzył zespół łączący doświadczenie starszych zawodników z nowym pokoleniem.

W sezonie 1955/56 Athletic zdobył mistrzostwo Hiszpanii oraz krajowy puchar. Był to kolejny ligowo-pucharowy dublet w historii klubu.

W Pucharze Europy 1956/57 Athletic wyeliminował FC Porto i Honvéd Budapeszt. W ćwierćfinale przegrał z Manchesterem United.

Honvéd posiadał w składzie czołowych reprezentantów Węgier, dlatego zwycięstwo Athleticu należało do najważniejszych europejskich wyników klubu w latach 50.

W 1958 roku drużyna pokonała Real Madryt 2:0 w finale Pucharu Hiszpanii rozegranym na Santiago Bernabéu. Madrycki zespół był wówczas dominującą siłą europejskiego futbolu.

Zwycięzców nazywano drużyną „jedenastu wieśniaków”. Określenie miało podkreślać lokalne pochodzenie zawodników w zestawieniu z międzynarodowymi gwiazdami Realu.

### Lata 1959–1976: budowa systemu szkolenia

W latach 60. Athletic nie zdobył mistrzostwa, ale pozostawał w krajowej czołówce. W 1969 roku wygrał Puchar Hiszpanii.

W 1961 roku rozwinięto zespoły juniorskie, a w 1964 roku utworzono Bilbao Athletic jako formalne rezerwy pierwszej drużyny.

José Ángel Iribar zadebiutował w sezonie 1962/63. Bramkarz przez 18 sezonów był podstawową postacią zespołu i jednym z najważniejszych symboli klubu.

W 1971 roku otwarto Lezamę. Ośrodek połączył szkolenie młodzieży, trening pierwszej drużyny, zaplecze medyczne i pracę kolejnych zespołów.

W 1972 roku klub odzyskał nazwę Athletic Club po zniesieniu przepisów zakazujących obcojęzycznych nazw.

W 1973 roku zdobył kolejny Puchar Hiszpanii, pokonując w finale CD Castellón.

### Lata 1976–1977: pierwszy europejski finał

Athletic dotarł do finału Pucharu UEFA w sezonie 1976/77. W drodze do decydującego dwumeczu eliminował między innymi FC Basel, Milan i RWD Molenbeek.

Rywalem w finale był Juventus. Włoski klub wygrał pierwszy mecz w Turynie 1:0.

Athletic zwyciężył w rewanżu na San Mamés 2:1. Trofeum przypadło Juventusowi dzięki obowiązującej wówczas zasadzie większej wartości bramek zdobytych na wyjeździe.

Był to pierwszy europejski finał klubu i jeden z najważniejszych międzynarodowych wyników przed erą Marcela Bielsy.

### Lata 1981–1984: Clemente i powrót na szczyt

Javier Clemente objął pierwszą drużynę po pracy w strukturach klubowych. Oparł zespół na zawodnikach wychowanych w Lezamie.

Athletic zdobył mistrzostwo Hiszpanii w sezonie 1982/83. W kolejnym obronił tytuł i wygrał Puchar Króla, pokonując Barcelonę 1:0.

Drużyna była zorganizowana, intensywna i trudna do przełamania. Potrafiła grać bezpośrednio, wykorzystywała stałe fragmenty i broniła agresywnie.

Liderami byli między innymi Andoni Zubizarreta, Andoni Goikoetxea, Santiago Urkiaga, Miguel de Andrés, Ismael Urtubi oraz kapitan Dani Ruiz-Bazán.

W 1983 i 1984 roku sukcesy świętowano na gabarze płynącej rzeką Nervión. Tłumy zgromadzone na brzegach stworzyły jeden z najważniejszych obrazów w historii klubu i regionu.

Athletic nie zdobył później kolejnego mistrzostwa. Dublet z 1984 roku pozostaje ostatnim ligowym triumfem.

### Lata 1985–1997: przebudowy bez trofeów

Po sukcesach Clemente klub częściej zmieniał trenerów i nie zdołał utrzymać pozycji mistrzowskiej.

W kadrze pojawiali się wartościowi wychowankowie, ale rosnąca internacjonalizacja LaLiga utrudniała rywalizację z klubami posiadającymi dostęp do globalnego rynku.

Jupp Heynckes prowadził Athletic w latach 1992–1994. Rozwijał ofensywniejszy model i wprowadzał młodych zawodników, w tym Julena Guerrero.

Guerrero szybko został jednym z najbardziej rozpoznawalnych piłkarzy hiszpańskich lat 90. Jego gole i przywiązanie do klubu wzmacniały lokalną tożsamość w okresie bez trofeów.

### Sezon 1997/98: wicemistrzostwo

Luis Fernández objął drużynę w 1996 roku. W drugim sezonie doprowadził ją do wicemistrzostwa Hiszpanii.

Athletic zdobył 65 punktów i zakwalifikował się do Ligi Mistrzów. Wynik przypadł na sezon obchodów stulecia.

Drużyna łączyła doświadczenie takich zawodników jak Rafael Alkorta z energią Joseby Etxeberrii, Julena Guerrero i Ismaela Urzaiza.

W kolejnej edycji Ligi Mistrzów Athletic zakończył udział na fazie grupowej. Wicemistrzostwo pozostało najlepszym wynikiem ligowym od lat 80.

### Lata 1999–2007: narastająca presja i walka o utrzymanie

Athletic utrzymywał się w LaLiga, ale wyniki stawały się mniej regularne. Klub znajdował się między miejscami europejskimi a dolną częścią tabeli.

Jupp Heynckes wrócił na drugi okres pracy, a następnie drużynę objął Ernesto Valverde. W sezonie 2004/05 Athletic występował w Pucharze UEFA.

Najtrudniejszy był sezon 2006/07. Klub do ostatnich kolejek walczył o utrzymanie i zapewnił sobie pozostanie w lidze dopiero w ostatnim meczu.

Kryzys pokazał, że historyczny status i brak wcześniejszych spadków nie chronią przed degradacją sportową.

### Lata 2008–2011: powrót do finałów

Pod wodzą Joaquína Caparrósa Athletic odbudował stabilność. Trener zwiększył intensywność gry i wprowadzał kolejnych zawodników akademii.

W 2009 roku klub dotarł do finału Pucharu Króla. Przegrał z Barceloną, ale sam awans zakończył wieloletni okres bez decydujących spotkań.

Dzięki finałowi Athletic wystąpił również w Superpucharze Hiszpanii i wrócił do europejskich rozgrywek.

### Lata 2011–2013: ofensywna drużyna Marcela Bielsy

Marcelo Bielsa objął Athletic latem 2011 roku. Zmienił sposób pressingu, rozegrania i poruszania się zawodników.

Jego zespół atakował wysoko, wymieniał pozycje i starał się odzyskiwać piłkę natychmiast po stracie. Ważne role odgrywali Ander Herrera, Javi Martínez, Iker Muniain, Fernando Llorente, Markel Susaeta i Andoni Iraola.

W Lidze Europy Athletic wyeliminował między innymi Manchester United, Schalke i Sporting CP. Mecze z Manchesterem należały do najbardziej cenionych występów klubu w XXI wieku.

W finale w Bukareszcie Athletic przegrał z Atlético Madryt 0:3. Kilkanaście dni później uległ Barcelonie w finale Pucharu Króla.

Dwa przegrane finały nie przyniosły trofeum, ale drużyna Bielsy zdobyła międzynarodowe uznanie dzięki intensywnemu i odważnemu stylowi.

### Lata 2013–2017: nowe San Mamés i pierwszy Superpuchar

W 2013 roku pierwsza drużyna przeniosła się na nowy stadion San Mamés. Stary obiekt został rozebrany po stu latach użytkowania.

Ernesto Valverde rozpoczął drugą kadencję trenerską. W pierwszym sezonie doprowadził Athletic do czwartego miejsca i kwalifikacji do Ligi Mistrzów.

W 2015 roku klub zagrał w finale Pucharu Króla, przegrywając z Barceloną. Kilka miesięcy później pokonał ten sam zespół w Superpucharze Hiszpanii.

Pierwszy mecz zakończył się zwycięstwem Athleticu 4:0, a rewanż remisem 1:1. Było to pierwsze trofeum klubu od 1984 roku.

### Lata 2018–2022: seria finałów i Superpuchar Marcelino

W 2018 roku Athletic znajdował się blisko strefy spadkowej, ale po zmianach trenerskich odbudował wyniki.

Gaizka Garitano doprowadził drużynę do finału Pucharu Króla 2019/20. Ze względu na pandemię mecz z Realem Sociedad został rozegrany dopiero w kwietniu 2021 roku.

Athletic przegrał baskijski finał 0:1. Dwa tygodnie później uległ Barcelonie w finale kolejnej edycji pucharu.

W styczniu 2021 roku drużyna Marcelino zdobyła Superpuchar Hiszpanii. W półfinale pokonała Real Madryt, a w finale Barcelonę po dogrywce.

Marcelino uporządkował grę w ustawieniu 4–4–2, poprawił przejścia do ataku i wykorzystał szybkość zawodników bocznych.

### Lata 2022–2025: powrót Valverdego i Puchar Króla

Ernesto Valverde wrócił w 2022 roku na trzecią kadencję. Stopniowo poprawiał organizację, pressing i skuteczność drużyny.

W sezonie 2023/24 Athletic dotarł do finału Pucharu Króla po wyeliminowaniu Barcelony i Atlético Madryt.

Finał z Mallorcą zakończył się remisem 1:1. Athletic wygrał serię rzutów karnych i zdobył pierwszy krajowy puchar od 40 lat.

Trofeum świętowano na gabarze płynącej Nerviónem. Na brzegach rzeki i ulicach aglomeracji zgromadziły się setki tysięcy mieszkańców.

W sezonie 2024/25 Athletic zajął czwarte miejsce w LaLiga i zakwalifikował się do Ligi Mistrzów. Dotarł też do półfinału Ligi Europy, w którym został wyeliminowany przez Manchester United.

### Sezon 2025/26: spadek formy i koniec ery Valverdego

Sezon rozpoczął się z wysokimi oczekiwaniami związanymi z powrotem do Ligi Mistrzów. Athletic nie zdołał jednak powtórzyć regularności z poprzednich rozgrywek.

W LaLiga zajął 12. miejsce z 45 punktami. Wygrał 13 meczów, sześć zremisował i przegrał 19. Zdobył 43 bramki, tracąc 58.

W Lidze Mistrzów uzyskał dwa zwycięstwa, dwa remisy i cztery porażki. Pokonał Qarabağ oraz Atalantę, zremisował ze Slavią Praga i Paris Saint-Germain, ale nie zakwalifikował się do fazy pucharowej.

W Pucharze Króla dotarł do półfinału. Przegrał oba mecze z Realem Sociedad po 0:1 i odpadł wynikiem 0:2 w dwumeczu.

W Superpucharze Hiszpanii Athletic przegrał półfinał z Barceloną 0:5.

Ernesto Valverde zakończył pracę po sezonie. Trzy kadencje uczyniły go trenerem z największą liczbą oficjalnych meczów w historii Athleticu.

Jego następcą został Edin Terzić, który podpisał kontrakt do 30 czerwca 2028 roku. Nowy trener rozpoczyna pracę przed sezonem 2026/27.

Sukcesy krajowe

Athletic zdobył osiem mistrzostw Hiszpanii. Triumfował w sezonach 1929/30, 1930/31, 1933/34, 1935/36, 1942/43, 1955/56, 1982/83 i 1983/84.

Pierwszy tytuł został wywalczony bez porażki. Liga składała się wówczas z dziesięciu zespołów, ale osiągnięcie pozostaje ważnym elementem historii klubu.

Najbardziej utytułowanym okresem ligowym były lata 30. Athletic zdobył wtedy cztery z ośmiu mistrzostw i ustanowił rekordy strzeleckie.

Mistrzostwo z 1943 roku było symbolem powojennej odbudowy. Drużyna oparta na młodych zawodnikach odzyskała krajową pozycję mimo strat poniesionych podczas wojny.

Tytuł z 1956 roku został połączony z Pucharem Hiszpanii. Zespół Ferdinanda Daučíka należał do ostatnich mistrzowskich drużyn Athleticu przed pełną internacjonalizacją krajowej ligi.

Mistrzostwa z 1983 i 1984 roku zostały zdobyte w warunkach rozwijającego się profesjonalnego futbolu. Athletic opierał się na wychowankach, intensywności i stabilnym systemie Javiera Clemente.

Klubowa klasyfikacja obejmuje 25 pucharów. Athletic wlicza zwycięstwo Club Bizcaya w Pucharze Koronacyjnym z 1902 roku.

RFEF uznaje za pierwszą formalną edycję Pucharu Króla turniej z 1903 roku. Według klasyfikacji federacji Athletic ma więc 24 zwycięstwa w Campeonato de España–Copa del Rey.

Niezależnie od sposobu liczenia klub pozostaje jednym z najważniejszych uczestników historii rozgrywek. W pierwszej połowie XX wieku puchar był równie istotny jak późniejsza liga.

Szczególne znaczenie miały zwycięstwa nad Realem Madryt na jego stadionie, triumf z 1984 roku oraz finał z 2024 roku, który przerwał czterdziestoletnie oczekiwanie.

Athletic zdobył trzy Superpuchary Hiszpanii. Pierwszy został przyznany za dublet z 1984 roku zgodnie z obowiązującymi wówczas zasadami. Kolejne wywalczył na boisku w 2015 i 2021 roku.

W dorobku znajduje się również Puchar Evy Duarte z sezonu 1949/50. Rozgrywki były poprzednikiem późniejszego Superpucharu, lecz stanowią odrębne historyczne trofeum.

Klub zdobył także 18 mistrzostw regionalnych. Sukcesy te pokazują dominację w piłce baskijskiej przed rozwojem pełnego systemu ogólnokrajowego, ale nie są mistrzostwami Hiszpanii.

Występy międzynarodowe

Athletic nie zdobył dotychczas głównego europejskiego trofeum. Dwukrotnie docierał do finału Pucharu UEFA lub Ligi Europy.

Pierwszy finał rozegrał w 1977 roku przeciwko Juventusowi. Po porażce 0:1 w Turynie wygrał 2:1 na San Mamés, lecz przegrał rywalizację przez zasadę bramek wyjazdowych.

Drugi finał odbył się w 2012 roku w Bukareszcie. Athletic Marcela Bielsy przegrał z Atlético Madryt 0:3.

Droga do finału obejmowała efektowne zwycięstwa nad Manchesterem United. Athletic wygrał na Old Trafford 3:2 i w rewanżu na San Mamés 2:1.

Klub uczestniczył również w Pucharze Europy i Lidze Mistrzów. Najlepszym wynikiem pozostaje ćwierćfinał sezonu 1956/57.

Athletic wyeliminował wówczas FC Porto i Honvéd, a następnie przegrał z Manchesterem United. Była to drużyna określana później jako Busby Babes.

W sezonie 1983/84 klub dotarł do drugiej rundy Pucharu Europy. Rok później odpadł w pierwszej rundzie po drugim mistrzostwie z rzędu.

Po wicemistrzostwie z 1998 roku Athletic zagrał w fazie grupowej Ligi Mistrzów. Rywalizował między innymi z Juventusem, Galatasaray i Rosenborgiem.

W sezonie 2014/15 przeszedł kwalifikacje po dwumeczu z Napoli. W grupie znalazł się za FC Porto i Szachtarem Donieck, a następnie kontynuował sezon w Lidze Europy.

W rozgrywkach 2024/25 Athletic dotarł do półfinału Ligi Europy. Miał możliwość rozegrania finału na własnym stadionie, lecz został wyeliminowany przez Manchester United.

Sezon 2025/26 był pierwszym występem w nowym formacie ligowym Champions League. Athletic rozegrał osiem spotkań i zdobył osiem punktów.

Pokonał Qarabağ 3:1 i Atalantę 3:2. Zremisował bezbramkowo ze Slavią Praga oraz Paris Saint-Germain. Przegrał z Arsenalem, Borussią Dortmund, Newcastle United i Sportingiem CP.

Wynik nie wystarczył do awansu do rundy play-off. Klub zakończył udział po fazie ligowej.

Europejskie występy wzmacniają finanse i rozpoznawalność Athleticu, ale jednocześnie obciążają stosunkowo wąską kadrę. Ograniczony rynek transferowy utrudnia szybkie zwiększenie liczby zawodników na poziomie wymaganym do rywalizacji na kilku frontach.

Stadion i infrastruktura

Athletic rozgrywa domowe mecze na stadionie San Mamés w Bilbao. Obecny obiekt został otwarty w 2013 roku i może przyjąć 53 331 widzów.

Stadion znajduje się w pobliżu miejsca zajmowanego wcześniej przez stare San Mamés. Zachowano więc ciągłość przestrzenną mimo budowy całkowicie nowego obiektu.

Pierwszy San Mamés otwarto 21 sierpnia 1913 roku. W inauguracyjnym meczu Athletic zmierzył się z Racingiem de Irun, a pierwszą bramkę zdobył Pichichi.

Stary stadion był użytkowany przez sto lat. Z czasem rozbudowywano trybuny, montowano oświetlenie i dostosowywano obiekt do zmieniających się przepisów.

San Mamés zyskał przydomek La Catedral, czyli Katedra. Nazwa nawiązywała do pobliskiej kaplicy oraz szczególnego statusu stadionu w kulturze futbolowej.

Nowy obiekt powstawał etapami, dzięki czemu drużyna mogła rozgrywać mecze w sąsiedztwie budowy. Stary stadion został ostatecznie rozebrany po przeprowadzce.

San Mamés nie jest wyłączną własnością Athletic Club. Właścicielem jest spółka San Mamés Barria, utworzona z udziałem klubu oraz instytucji publicznych i finansowych.

W przedsięwzięciu uczestniczyły między innymi Athletic Club, rząd Kraju Basków, władze Bilbao, władze Bizkai oraz Kutxabank. Athletic pozostaje podstawowym i wyłącznym użytkownikiem sportowym stadionu, ale nie powinien być przedstawiany jako jedyny właściciel.

Charakterystycznym elementem jest świetlna elewacja zewnętrzna, która może zmieniać kolor i tworzyć wzory. Trybuny są zwarte oraz położone blisko boiska.

Po pierwszych sezonach zwiększono zakres zadaszenia, aby ograniczyć wpływ deszczu na widzów. Modernizacja nie zmieniła podstawowej architektury stadionu.

San Mamés gościło mecze mistrzostw Europy kobiet, finał Ligi Mistrzyń UEFA oraz międzynarodowe wydarzenia sportowe i kulturalne.

Głównym ośrodkiem treningowym jest Lezama, położona około 15 kilometrów od Bilbao. Kompleks otwarto w 1971 roku.

Lezama obejmuje osiem pełnowymiarowych boisk, kryte pole treningowe, siłownie, centrum medyczne i stadion mieszczący około 3200 widzów.

Z obiektów korzystają pierwsza drużyna męska, Athletic Club Women, Bilbao Athletic, CD Basconia oraz zespoły młodzieżowe.

Lezama stanowi zarówno bazę treningową, jak i centrum metodologii. Akademia nie jest oddzielnym dodatkiem do pierwszej drużyny, lecz podstawowym źródłem zawodników wynikającym z polityki klubu.

Oficjalną siedzibą jest Palacio Ibaigane w centrum Bilbao. Budynek z początku XX wieku mieści biura zarządu i administracji oraz służy wydarzeniom instytucjonalnym.

Barwy, herb i tożsamość

Athletic występował początkowo w niebiesko-białych strojach. Kolory pojawiały się na koszulkach używanych od początku XX wieku i w pierwszym oficjalnym herbie.

W 1910 roku klub przyjął czerwono-białe pionowe pasy. Juan Elorduy przywiózł z Anglii komplety odpowiadające barwom Southampton.

Pierwszy potwierdzony mecz w czerwono-białych koszulkach rozegrano 9 stycznia 1910 roku przeciwko Sportingowi de Irun.

Zmiana objęła również madrycką filię Athleticu. Z tego powodu współczesne Atlético Madryt używa podobnych barw.

Tradycyjny komplet Athleticu składa się z czerwono-białej koszulki, czarnych spodenek i czarnych lub czerwono-białych skarpet. Projekty zmieniają szerokość pasów i liczbę elementów, ale podstawowy układ pozostaje stabilny.

Pierwszy oficjalny herb z 1902 roku zawierał splecione litery A i C oraz niebiesko-białe kolory.

Współczesna tarcza zaczęła kształtować się w latach 20. XX wieku. Łączy symbole Bilbao i Bizkai z barwami klubowymi.

W herbie widoczne są most i kościół San Antón, wilki związane z rodem Haro, dąb z Gerniki oraz czerwono-białe pasy.

Poszczególne wersje różniły się kształtem tarczy, detalami rysunku, kolorami i zapisem nazwy. Podstawowa symbolika pozostała jednak rozpoznawalna.

W latach 1941–1972 klub używał nazwy Atlético de Bilbao. Zmiana nie była dobrowolną decyzją marketingową, lecz skutkiem przepisów frankistowskich nakazujących hiszpanizację nazw.

Przydomek Los Leones pochodzi od świętego Mammesa. Według tradycji chrześcijańskiej miał zostać rzucony lwom, które nie zrobiły mu krzywdy.

Określenie Zurigorriak pochodzi z języka baskijskiego i oznacza Czerwono-Białych.

Oficjalny hymn wykorzystuje język baskijski i jest wykonywany przed meczami na San Mamés. Śpiew, czerwono-białe flagi oraz okrzyk „Aupa Athletic!” są podstawowymi elementami kultury meczowej.

Najważniejszym elementem tożsamości pozostaje filozofia zawodnicza. Athletic nie określa jej jako polityki etnicznej, lecz jako zobowiązanie do korzystania z piłkarzy urodzonych lub wyszkolonych w Euskal Herria.

Styl gry i filozofia sportowa

Athletic nie miał jednego stałego stylu obowiązującego od 1898 roku. Charakter drużyny zmieniał się wraz z trenerami, zawodnikami i rozwojem taktyki.

Wczesne zespoły wykorzystywały brytyjskie rozwiązania: szybkie podania, grę skrzydłami, dośrodkowania i fizyczne pojedynki.

Fred Pentland wprowadzał większą kontrolę piłki i kombinacyjne ataki. Jego drużyny nadal grały bezpośrednio, ale lepiej wykorzystywały współpracę formacji.

W latach 40. kluczowa była ofensywna piątka Iriondo–Venancio–Zarra–Panizo–Gainza. Zarra odpowiadał za finalizację, Gainza za szerokość i podania, a Panizo za kreowanie akcji.

Javier Clemente stworzył na początku lat 80. zespół intensywny, zdyscyplinowany i skuteczny bez piłki. Athletic stosował bezpośrednie podania, silny pressing, agresywną obronę i stałe fragmenty.

Jupp Heynckes rozwijał bardziej kombinacyjne rozegranie i dawał szanse ofensywnym wychowankom.

Marcelo Bielsa wprowadził wysoki pressing, krycie indywidualne w wielu strefach i odważne budowanie akcji od obrony. Jego drużyna próbowała kontrolować mecz intensywnością oraz ruchem bez piłki.

Ernesto Valverde stosował bardziej elastyczny model. W zależności od składu Athletic mógł bronić w średnim bloku, szybko atakować skrzydłami lub dłużej utrzymywać piłkę.

W trzeciej kadencji Valverdego szczególne znaczenie miała szybkość braci Williams, pressing Oihana Sanceta i praca środkowych pomocników. Drużyna skutecznie przechodziła z obrony do ataku.

Najważniejszą stałą nie jest konkretny system, lecz sposób budowania kadry. Athletic może wystawiać zawodników, którzy urodzili się w Bizkai, Gipuzkoi, Álavie, Nawarze, Labourd, Soule lub Dolnej Nawarze albo zostali wyszkoleni w klubach z tych terenów.

Polityka nie wymaga baskijskiego pochodzenia etnicznego. Zawodnicy pochodzący z rodzin imigranckich mogą reprezentować Athletic, jeżeli spełniają kryterium miejsca urodzenia lub szkolenia.

Przykładami są Iñaki i Nico Williamsowie. Obaj urodzili się i rozwijali piłkarsko w środowisku baskijskim, mimo że ich rodzice przybyli z Ghany.

Interpretacja kryterium szkolenia zmieniała się wraz z rozwojem akademii i mobilnością młodych zawodników. Klub analizuje każdy przypadek, co niekiedy wywołuje debatę wśród członków i kibiców.

Lezama jest podstawowym źródłem piłkarzy. Athletic prowadzi również sieć współpracy z licznymi klubami z Euskal Herria, wspierając szkolenie poza własnym ośrodkiem.

Model transferowy jest ograniczony przez niewielką liczbę dostępnych zawodników. Klub rzadziej może zastąpić odchodzącego lidera gotowym piłkarzem z rynku międzynarodowego.

Z tego powodu ważne są długie kontrakty, klauzule odstępnego, rozwój zawodników na kilku pozycjach i utrzymywanie ciągłości między zespołami młodzieżowymi a pierwszą drużyną.

Edin Terzić obejmuje zespół przed sezonem 2026/27. Do dnia aktualizacji nie poprowadził Athleticu w oficjalnym spotkaniu, dlatego nie można jeszcze przypisywać jego drużynie ustalonego stylu ani rezultatów.

Doświadczenia Terzicia wskazują na zainteresowanie intensywnością, szybkim atakiem i elastycznym pressingiem. Dopiero mecze pokażą, jak te założenia zostaną dostosowane do filozofii Athleticu oraz zawodników Lezamy.

Najważniejsi trenerzy

### Fred Pentland

Fred Pentland prowadził Athletic w latach 1922–1926 i 1929–1933. Był pierwszym trenerem, który zbudował długotrwałą krajową dominację klubu.

Zdobył dwa ligowo-pucharowe dublety. Jego drużyna wygrała ligę bez porażki i ustanowiła rekord zwycięstwa 12:1 nad Barceloną.

Pentland wprowadzał bardziej systematyczny trening z piłką i kombinacyjny sposób atakowania. Charakterystyczny melonik stał się częścią jego wizerunku.

### Ferdinand Daučík

Ferdinand Daučík prowadził Athletic w połowie lat 50. Zdobył mistrzostwo i puchar w sezonie 1955/56 oraz kolejny krajowy puchar.

Potrafił połączyć starszych liderów z nową generacją. Jego drużyna rywalizowała również w pierwszej edycji Pucharu Europy z udziałem klubu.

Athletic Daučíka wyeliminował Honvéd i dotarł do ćwierćfinału europejskich rozgrywek.

### Javier Clemente

Javier Clemente objął pierwszą drużynę w 1981 roku. Wcześniej był zawodnikiem i pracował w strukturze szkoleniowej klubu.

Zdobył dwa mistrzostwa Hiszpanii i Puchar Króla. Sezon 1983/84 zakończył krajowym dubletem.

Jego zespół był kompaktowy, fizycznie przygotowany i bardzo skuteczny w meczach o wysokiej presji. Clemente dostosował sposób gry do zawodników rozwiniętych w Lezamie.

Sukcesy uczyniły go jednym z najważniejszych trenerów w historii Athleticu, choć jego styl i sposób prowadzenia zespołu wzbudzały również kontrowersje.

### Jupp Heynckes

Jupp Heynckes pracował w Athleticu w latach 1992–1994 oraz 2001–2003.

Podczas pierwszej kadencji rozwijał ofensywny sposób gry i wprowadzał młodych zawodników, w tym Julena Guerrero.

Niemiecki trener zwiększył znaczenie technicznego rozegrania i ruchu pomocników. Nie zdobył trofeum, ale wpłynął na pokolenie ważne dla klubu w latach 90.

### Luis Fernández

Luis Fernández prowadził Athletic w latach 1996–2000. Jego największym osiągnięciem było wicemistrzostwo Hiszpanii w sezonie 1997/98.

Wynik zapewnił udział w Lidze Mistrzów i uświetnił obchody stulecia klubu.

Fernández łączył zawodników akademii z doświadczeniem piłkarzy wracających do Bilbao. Potrafił wykorzystać siłę Urzaiza, ruch Etxeberrii i kreatywność Guerrero.

### Joaquín Caparrós

Joaquín Caparrós pracował w latach 2007–2011. Przejął drużynę po sezonie zakończonym walką o utrzymanie.

Ustabilizował wyniki, zwiększył intensywność i wprowadził kolejnych młodych zawodników.

Doprowadził Athletic do finału Pucharu Króla w 2009 roku i powrotu do europejskich pucharów.

### Marcelo Bielsa

Marcelo Bielsa prowadził Athletic w latach 2011–2013. Nie zdobył trofeum, ale stworzył jedną z najbardziej charakterystycznych drużyn w historii klubu.

W pierwszym sezonie dotarł do finałów Ligi Europy i Pucharu Króla. Athletic pokonał między innymi Manchester United, Schalke i Sporting.

Bielsa wymagał wysokiego pressingu, agresywnego ruchu i odwagi w rozegraniu. Intensywność przynosiła efektowne zwycięstwa, lecz utrudniała utrzymanie formy przez cały sezon.

### Ernesto Valverde

Ernesto Valverde prowadził Athletic w trzech okresach: 2003–2005, 2013–2017 oraz 2022–2026.

Jest trenerem z największą liczbą oficjalnych meczów w historii klubu. W 2026 roku przekroczył granicę 500 spotkań.

Zdobył Superpuchar Hiszpanii w 2015 roku i Puchar Króla w 2024 roku. Doprowadził drużynę także do dwóch kwalifikacji do Ligi Mistrzów.

Valverde potrafił zmieniać sposób gry zależnie od pokolenia zawodników. Jego zespoły były bardziej elastyczne niż drużyny Clemente lub Bielsy.

Trzecia kadencja zakończyła się po słabym sezonie 2025/26, ale całościowy wpływ Valverde pozostaje jednym z największych w historii Athleticu.

### Marcelino García Toral

Marcelino prowadził klub od stycznia 2021 do czerwca 2022 roku.

Już w pierwszych tygodniach zdobył Superpuchar Hiszpanii po zwycięstwach nad Realem Madryt i Barceloną.

Doprowadził Athletic również do finału Pucharu Króla i półfinałów kolejnych edycji. Jego zespół grał uporządkowanym ustawieniem 4–4–2 i szybko przechodził do ataku.

### Edin Terzić

Edin Terzić został ogłoszony trenerem 5 maja 2026 roku. Podpisał umowę obowiązującą do 30 czerwca 2028 roku.

Wcześniej prowadził Borussię Dortmund, z którą zdobył Puchar Niemiec i dotarł do finału Ligi Mistrzów.

W sztabie znaleźli się między innymi Sebastian Geppert i Peter Gaydarov. Do pracy szkoleniowej dołączył również były kapitan Athleticu Óscar de Marcos.

Na dzień 29 czerwca 2026 roku Terzić nie poprowadził jeszcze zespołu w oficjalnym spotkaniu. Jego wpływ należy oceniać dopiero po rozpoczęciu sezonu 2026/27.

Najważniejsi zawodnicy

### Pichichi

Rafael Moreno Aranzadi, znany jako Pichichi, był pierwszą wielką gwiazdą Athleticu.

Zdobył pierwszą bramkę na starym San Mamés i uczestniczył w kolejnych zwycięstwach pucharowych.

Strzelił 83 gole w 89 oficjalnych meczach. Jego skuteczność i znaczenie dla wczesnego futbolu sprawiły, że nagrodę dla najlepszego strzelca LaLiga nazwano Trofeo Pichichi.

### José María Belauste

Belauste był pomocnikiem i jednym z liderów pierwszej pucharowej generacji.

Łączył warunki fizyczne z zaangażowaniem organizacyjnym. Reprezentował Hiszpanię podczas igrzysk olimpijskich w 1920 roku.

Jego postać jest częścią wczesnej historii Athleticu, gdy role zawodnika, kapitana i działacza często się przenikały.

### Agustín Sauto Bata

Bata był środkowym napastnikiem pierwszej ligowej złotej ery.

W meczu z Barceloną zakończonym wynikiem 12:1 zdobył siedem bramek. Rekord liczby goli jednego zawodnika w meczu LaLiga został później wyrównany, ale przez dekady pozostawał wyjątkowy.

Uczestniczył w zdobywaniu mistrzostw i pucharów pod wodzą Pentlanda.

### Piru Gainza

Agustín Gainza, znany jako Piru, reprezentował Athletic przez niemal całą karierę.

Był szybkim lewoskrzydłowym, kapitanem i jednym z członków ofensywnej piątki lat 40.

W pucharowym meczu z Celtą Vigo zdobył osiem bramek. Po zakończeniu kariery pracował również jako trener i działacz sportowy.

### Telmo Zarra

Telmo Zarra jest najlepszym strzelcem w historii Athleticu. Zdobył 335 bramek w 354 oficjalnych spotkaniach.

Sześciokrotnie wygrywał klasyfikację strzelców ligi. Przez dziesięciolecia był także rekordzistą LaLiga pod względem liczby zdobytych goli.

Zarra słynął z gry głową, ustawienia w polu karnym i skuteczności w najważniejszych spotkaniach.

W reprezentacji Hiszpanii zdobył zwycięską bramkę przeciwko Anglii podczas mistrzostw świata w 1950 roku.

### José Ángel Iribar

José Ángel Iribar, nazywany El Txopo, był podstawowym bramkarzem Athleticu przez 18 sezonów.

Rozegrał 614 oficjalnych meczów pierwszej drużyny. W części starszych klubowych materiałów pojawia się wyższa liczba wynikająca z odmiennego sposobu klasyfikowania spotkań, ale aktualne zestawienia rekordów wskazują 614.

Zdobył dwa krajowe puchary i uczestniczył w finale Pucharu UEFA w 1977 roku.

Był również bramkarzem reprezentacji Hiszpanii, która wygrała mistrzostwa Europy w 1964 roku.

### Dani Ruiz-Bazán

Dani był napastnikiem, kapitanem i jednym z liderów mistrzowskiej drużyny lat 80.

Zdobywał bramki, wykonywał rzuty karne i odpowiadał za przywództwo na boisku.

Jako kapitan odbierał trofea w sezonie zakończonym dubletem oraz uczestniczył w świętowaniu na gabarze.

### Andoni Zubizarreta

Andoni Zubizarreta był podstawowym bramkarzem zespołu Javiera Clemente.

Zdobył dwa mistrzostwa i Puchar Króla. Wyróżniał się ustawieniem, spokojem i regularnością.

Po odejściu z Athleticu odnosił sukcesy w Barcelonie i został rekordzistą reprezentacji Hiszpanii pod względem występów, zanim wynik został pobity.

### Andoni Goikoetxea

Andoni Goikoetxea był środkowym obrońcą mistrzowskiej drużyny z lat 80.

Grał agresywnie, dobrze radził sobie w powietrzu i uczestniczył w budowaniu zorganizowanej defensywy Clemente.

Bywa przedstawiany głównie przez pryzmat brutalnych fauli i medialnego przydomka, ale takie uproszczenie pomija jego rolę taktyczną oraz znaczenie w dwóch mistrzowskich sezonach.

### Julen Guerrero

Julen Guerrero był ofensywnym pomocnikiem i największą ikoną Athleticu lat 90.

Zadebiutował jako nastolatek i szybko stał się jednym z najskuteczniejszych pomocników LaLiga. Wchodził w pole karne, dobrze uderzał z dystansu i wykonywał stałe fragmenty.

Pozostał w klubie mimo zainteresowania bogatszych zespołów. Dla kibiców jego kariera stała się symbolem przywiązania do Athleticu.

### Joseba Etxeberria

Joseba Etxeberria dołączył z Realu Sociedad jako młody zawodnik.

Rozegrał ponad 500 oficjalnych spotkań i występował jako skrzydłowy oraz napastnik. Łączył szybkość z pracą bez piłki.

Był częścią drużyny wicemistrzowskiej z 1998 roku i jednym z liderów w pierwszej dekadzie XXI wieku.

### Andoni Iraola

Andoni Iraola był prawym obrońcą i wychowankiem Lezamy.

Rozegrał 510 oficjalnych spotkań. Wspierał atak, wykonywał stałe fragmenty i potrafił zdobywać bramki.

Uczestniczył w finałach z 2009 i 2012 roku. Jego regularność uczyniła go jednym z najważniejszych zawodników okresu poprzedzającego otwarcie nowego San Mamés.

### Aritz Aduriz

Aritz Aduriz reprezentował Athletic w trzech okresach. Najlepsze wyniki osiągał po trzydziestym roku życia.

Zdobył 172 oficjalne bramki i jest najskuteczniejszym zawodnikiem klubu w XXI wieku.

Był liderem drużyny, która zdobyła Superpuchar w 2015 roku. W pierwszym meczu z Barceloną strzelił trzy gole.

Wyróżniał się grą głową, siłą i umiejętnością zdobywania bramek przy ograniczonej liczbie kontaktów z piłką.

### Iker Muniain

Iker Muniain zadebiutował w pierwszej drużynie jako nastolatek.

Rozegrał 560 oficjalnych meczów i przez wiele lat był kapitanem. Występował jako skrzydłowy, ofensywny pomocnik i zawodnik łączący środek pola z atakiem.

Uczestniczył w finale Ligi Europy, kilku finałach Pucharu Króla, dwóch zwycięstwach w Superpucharze i triumfie pucharowym z 2024 roku.

### Óscar de Marcos

Óscar de Marcos rozegrał 573 oficjalne spotkania, co daje mu drugie miejsce w klubowej klasyfikacji.

Występował na wielu pozycjach: w pomocy, na skrzydle i jako prawy obrońca. Jego znaczenie wynikało z wszechstronności, przygotowania fizycznego i przywództwa.

Jako kapitan podniósł Puchar Króla w 2024 roku. Po zakończeniu kariery wszedł do sztabu Edina Terzicia.

### Iñaki Williams

Iñaki Williams został rozwinięty w Lezamie i zadebiutował w pierwszej drużynie w 2014 roku.

Ustanowił rekord LaLiga, rozgrywając 251 kolejnych spotkań ligowych od kwietnia 2016 do stycznia 2023 roku.

Jego szybkość umożliwia grę na skrzydle i pozycji napastnika. W kolejnych sezonach pełnił również funkcję kapitana.

Williams symbolizuje współczesną, wielokulturową tożsamość Kraju Basków. Jego kariera pokazuje, że polityka Athleticu nie opiera się na pochodzeniu etnicznym.

### Nico Williams

Nico Williams przeszedł przez Lezamę i stał się jednym z najważniejszych skrzydłowych swojego pokolenia.

Jego drybling i przyspieszenie były kluczowe podczas triumfu w Pucharze Króla w 2024 roku. Zdobył bramkę w półfinale i został wybrany najlepszym zawodnikiem finału.

Z reprezentacją Hiszpanii wygrał mistrzostwa Europy w 2024 roku, strzelając gola w finale.

W 2025 roku przedłużył kontrakt z Athletikiem do 2035 roku. Długa umowa miała zabezpieczyć sportową i transferową pozycję klubu.

### Unai Simón

Unai Simón jest wychowankiem i podstawowym bramkarzem pierwszej drużyny.

Zdobył z Athletikiem Puchar Króla oraz Superpuchar Hiszpanii. Z reprezentacją wygrał mistrzostwa Europy i Ligę Narodów.

Jego rola obejmuje obronę strzałów, grę nogami i rozpoczynanie akcji pod presją.

Kibice i kultura klubu

Athletic jest własnością członków, dlatego relacja z kibicami ma wymiar nie tylko emocjonalny, lecz także instytucjonalny.

Pełnoprawni członkowie wybierają prezesa i zarząd. Obowiązuje zasada jednego głosu na członka, niezależnie od majątku lub długości stażu.

San Mamés jest centralnym miejscem kultury meczowej. Publiczność znajduje się blisko boiska, a stadion jest znany z głośnego dopingu i wysokiej frekwencji.

Przed rozpoczęciem spotkań wykonywany jest hymn. Na trybunach dominują czerwono-białe szaliki, flagi Kraju Basków i symbole Bilbao.

Okrzyk „Aupa Athletic!” jest używany zarówno podczas spotkań, jak i w codziennej komunikacji kibiców.

Jedną z najważniejszych tradycji jest świętowanie trofeów na gabarze płynącej Nerviónem. Po raz pierwszy wykorzystano ją podczas sukcesów z lat 80.

Gabarra wróciła w 2024 roku po zdobyciu Pucharu Króla. Trasa prowadziła rzeką przez obszar aglomeracji, a wydarzenie zgromadziło ogromną liczbę mieszkańców.

Athletic jest silnie związany z Bizkaią, ale jego społeczność obejmuje kibiców z całego Euskal Herria oraz grupy działające poza Hiszpanią.

Rywalizacja z Realem Sociedad ma charakter regionalny, ale kibice obu klubów potrafią wspólnie uczestniczyć w przedmeczowych wydarzeniach. Nie eliminuje to sportowej intensywności derbów.

Klub rozwija sieć oficjalnych peñas. Organizacje pomagają w wyjazdach, wydarzeniach społecznych i podtrzymywaniu więzi poza Bilbao.

Fundacja Athletic Club prowadzi działania edukacyjne, społeczne i kulturalne. Organizuje między innymi festiwal filmowy Thinking Football oraz inicjatywy związane z integracją i sportem amatorskim.

Program Aterpe dotyczy ochrony dzieci i młodzieży uczestniczących w szkoleniu sportowym.

Klub przyznaje również One-Club Award zawodnikom, którzy spędzili całą profesjonalną karierę w jednej organizacji. Nagroda odzwierciedla wartość lojalności, choć sam Athletic w swojej historii pozyskiwał także zawodników z innych klubów.

Sekcja kobieca jest ważną częścią organizacji. Athletic Club Women powstał w obecnej formie po włączeniu Leioa EFT w 2002 roku i zdobył pięć mistrzostw Hiszpanii.

Kultura klubu nie jest wolna od sporów. Członkowie debatują o cenach karnetów, zarządzaniu, sponsorach, transferach, rozwoju sekcji kobiecej i granicach polityki zawodniczej.

Rywalizacje i derby

### Real Sociedad i derby Kraju Basków

Najważniejszym regionalnym rywalem Athleticu jest Real Sociedad z San Sebastián.

Oba kluby reprezentują największe ośrodki baskijskiego futbolu i należą do najważniejszych organizacji sportowych regionu.

Rywalizacja ma wymiar miejski, prowincjonalny i sportowy. Athletic reprezentuje Bilbao oraz Bizkaię, a Real Sociedad San Sebastián i Gipuzkoę.

Przez znaczną część XX wieku oba kluby opierały drużyny na lokalnych zawodnikach. Real Sociedad zmienił swoją politykę transferową pod koniec lat 80., natomiast Athletic zachował własne kryteria.

Derby są intensywne, ale kultura spotkań często obejmuje wspólne wydarzenia kibiców przed meczem. Relacji nie należy przedstawiać wyłącznie jako wrogości.

Najważniejszym współczesnym spotkaniem był finał Pucharu Króla 2019/20, rozegrany w kwietniu 2021 roku. Real Sociedad wygrał 1:0.

W sezonie 2025/26 oba kluby spotkały się w półfinale Pucharu Króla. Real Sociedad wygrał dwumecz 2:0.

### Real Madryt

Rywalizacja z Realem Madryt ma charakter historyczny i krajowy. Kluby regularnie spotykały się w finałach Pucharu Hiszpanii oraz walczyły o mistrzostwa.

Athletic pokonywał Real w kilku finałach, w tym w 1958 roku na Santiago Bernabéu.

Znaczenie rywalizacji zmniejszyło się wraz z finansowym i sportowym wzrostem Realu, ale mecze nadal należą do najważniejszych wydarzeń sezonu na San Mamés.

### FC Barcelona

Athletic i Barcelona należą do trzech klubów, które nigdy nie spadły z najwyższej ligi hiszpańskiej.

Przez dziesięciolecia rywalizowały o mistrzostwa i Puchary Króla. Spotykały się w licznych finałach, szczególnie w XXI wieku.

Barcelona pokonała Athletic w finałach Pucharu Króla w 2009, 2012, 2015 i 2021 roku.

Athletic zrewanżował się w Superpucharach z 2015 i 2021 roku oraz wyeliminował Barcelonę w drodze do Pucharu Króla w 2024 roku.

### CA Osasuna i inne rywalizacje regionalne

Mecze z Osasuną mają kontekst geograficzny i związany z rynkiem zawodników. Nawarra jest częścią obszaru objętego polityką sportową Athleticu.

Oba kluby korzystają z zawodników szkolonych w regionie, co prowadziło do sporów dotyczących przechodzenia młodzieży między akademiami.

Spotkania z Deportivo Alavés i SD Eibar również mają charakter baskijski, ale ich znaczenie zależy od obecności klubów na tym samym poziomie.

Nie należy określać każdego baskijskiego przeciwnika jako równie ważnego rywala. Najbardziej utrwalone znaczenie posiadają derby z Realem Sociedad.

Organizacja i model funkcjonowania

Athletic Club jest prywatnym stowarzyszeniem non-profit należącym do członków. Nie działa jako Sociedad Anónima Deportiva.

Klub zachował model członkowski po reformach hiszpańskiego futbolu z początku lat 90. Taką samą możliwość uzyskały Real Madryt, FC Barcelona i CA Osasuna.

Członkowie są formalnymi właścicielami organizacji. Wybierają prezesa i zarząd zgodnie z zasadą jednego głosu na osobę.

Kadencja zarządu trwa zgodnie ze statutem określony czas, a kandydaci muszą spełnić wymagania dotyczące stażu członkowskiego i poparcia.

Jon Uriarte został po raz pierwszy wybrany prezesem w 2022 roku. W kwietniu 2026 roku jego kandydatura została ogłoszona jedyną prawidłowo zarejestrowaną listą.

Zgodnie ze statutem Uriarte i jego zarząd zostali proklamowani bez głosowania. Nie oznacza to mianowania przez zewnętrznego właściciela, lecz zastosowanie procedury przewidzianej w przypadku jednej kandydatury.

Funkcje członków zarządu mają charakter społeczny i nie są odpowiednikiem udziałów w prywatnej spółce.

Model finansowania obejmuje prawa telewizyjne, bilety i składki członkowskie, sponsoring, sprzedaż produktów, hospitality, wpływy z rozgrywek UEFA oraz transfery zawodników.

Ograniczona polityka rekrutacyjna zmienia sposób zarządzania finansami. Athletic nie przeznacza środków na szeroki globalny scouting pierwszej drużyny w takim samym zakresie jak inne kluby, ale inwestuje w akademię, sieć klubów partnerskich i utrzymanie najważniejszych zawodników.

Klub często stosuje wysokie klauzule odstępnego oraz długie kontrakty. Ma to zmniejszać ryzyko utraty zawodnika bez możliwości znalezienia równorzędnego następcy.

Lezama jest podstawą struktury sportowej. Obejmuje pierwszy zespół, Bilbao Athletic, CD Basconia oraz drużyny młodzieżowe.

Sieć klubów współpracujących pozwala obserwować i rozwijać piłkarzy w różnych częściach Euskal Herria. Partnerzy zachowują własną tożsamość, ale otrzymują wsparcie metodologiczne i szkoleniowe.

Sekcja kobieca działa w tej samej organizacji i korzysta z Lezamy. Zdobyła pięć mistrzostw Hiszpanii, choć jej przychody i budżet pozostają niższe niż pierwszej drużyny męskiej.

Athletic prowadzi również fundację, muzeum, działalność edukacyjną, program ochrony dzieci i wydarzenia kulturalne.

San Mamés jest użytkowane przez klub, ale pozostaje własnością spółki z udziałem Athleticu oraz instytucji publicznych i finansowych. Model wymaga współpracy w zakresie utrzymania, bezpieczeństwa i wykorzystania obiektu.

Obecna sytuacja klubu

Athletic Club występuje w LaLiga i pozostaje jednym z trzech klubów obecnych w każdym sezonie najwyższej ligi od jej utworzenia.

Rozgrywki 2025/26 zakończył na 12. miejscu z 45 punktami. Wygrał 13 meczów, sześć zremisował i przegrał 19.

Bilans bramkowy wyniósł 43:58. Drużyna znalazła się trzy punkty nad strefą spadkową i sześć punktów od miejsca zapewniającego europejskie rozgrywki.

Wynik oznaczał duży spadek względem sezonu 2024/25, gdy Athletic zajął czwarte miejsce i zakwalifikował się do Ligi Mistrzów.

W Champions League zespół rozegrał osiem spotkań. Zdobył osiem punktów i zakończył udział po fazie ligowej.

Najlepszym wynikiem było wyjazdowe zwycięstwo 3:2 nad Atalantą. Athletic pokonał również Qarabağ oraz nie stracił bramki przeciwko Paris Saint-Germain.

W Pucharze Króla dotarł do półfinału. Real Sociedad wygrał oba mecze po 1:0 i awansował wynikiem 2:0.

W Superpucharze Hiszpanii Athletic przegrał półfinał z Barceloną 0:5.

Ernesto Valverde zakończył trzecią kadencję po ostatnim meczu ligowym. Pomimo słabego finałowego sezonu odszedł jako rekordzista liczby spotkań i zdobywca dwóch trofeów.

Nowym trenerem jest Edin Terzić. Umowa obowiązuje do 30 czerwca 2028 roku.

Przygotowania do sezonu 2026/27 rozpoczynają się 6 lipca testami medycznymi. Pierwszy trening na boisku zaplanowano na 8 lipca w Lezamie.

Do dnia aktualizacji Terzić nie prowadził Athleticu w meczu oficjalnym. Nie należy więc przypisywać mu wyników poprzedniego sezonu.

Prezesem pozostaje Jon Uriarte, który w kwietniu 2026 roku rozpoczął kolejną kadencję. Dyrektorem generalnym ds. sportowych jest Mikel González.

Athletic nie zakwalifikował się do europejskich pucharów na sezon 2026/27. Brak dodatkowych spotkań może pomóc w regeneracji i pracy treningowej, ale zmniejsza przychody oraz międzynarodową ekspozycję.

Najważniejszym zadaniem jest poprawa skuteczności i ograniczenie liczby porażek. Zespół musi odzyskać regularność pozwalającą wrócić do górnej części tabeli.

Drugim wyzwaniem jest przebudowa przywództwa po odejściu Valverdego i zakończeniu kariery przez część starszych zawodników. Óscar de Marcos przeszedł do sztabu, co pozwala zachować jego doświadczenie w strukturze.

Trzecim problemem pozostaje głębokość kadry. Kontuzje lub spadek formy kilku liderów są szczególnie trudne do skompensowania ze względu na ograniczony rynek rekrutacji.

Klub musi równocześnie zatrzymywać najważniejszych zawodników, rozwijać kolejne pokolenie Lezamy i unikać zbyt szybkiego obciążania młodych piłkarzy odpowiedzialnością za wyniki.